Sách giáo khoa và câu chuyện ‘sắp tới, sắp tới’

Theo dõi câu chuyện sách giáo khoa ở nước ta thì thấy các vị đại biểu Quốc hội thực sự là vì dân, vì sự học hành của con cháu chúng ta và suy đến cùng là vì sự hưng thịnh của đất nước.

Nếu giở lại nhật ký các kỳ họp QH, chắc chủ đề sách giáo khoa không chỉ được bàn đến duy nhất trong kỳ họp đang diễn ra. Sự tâm huyết, trách nhiệm của các vị đại biểu về vấn đề này là hết sức rõ ràng. 

Không hề là vấn đề mới

Có thể khái quát mấy vấn đề đang tồn đọng trong câu chuyện sách giáo khoa ở ta mà các đại biểu QH đã nêu như sau:

Một là, giá sách giáo khoa hiện là quá cao. Như đại biểu Nguyễn Anh Trí nêu, giá sách như vậy trở thành gánh nặng với nhân dân, nhất là với những gia đình có nhiều con đi học, các hộ nghèo.

Chứng kiến cháu đi học ở Đức, tôi ngạc nhiên không ngừngCác cháu đều được nhà trường cho mượn SGK miễn phí. Cuốn sách tiếng Anh đến cháu tôi là năm thứ 8 được sử dụng. Đầu cuốn SGK in mấy dòng chữ nói rõ sách là tài sản của trường, học sinh có trách nhiệm giữ gìn.Xem ngay

Tại sao lại cao như vậy? Câu trả lời của Bộ trưởng Tài chính Hồ Đức Phớc là khá rõ: Trước đây, Nhà nước chi tiền từ ngân sách cho khâu biên soạn và thẩm định, do đó, giá sách giáo khoa có phần rẻ. Sau này, việc biên soạn được xã hội hóa, các doanh nghiệp chủ động từ khâu biên soạn, thẩm định, in ấn, phát hành không có sự trợ giá từ phía Nhà nước và đương nhiên giá sách giáo khoa tăng, thậm chí tăng khá cao.

Hai là, số lượng sách tham khảo do không có sự rõ ràng trong định hướng sử dụng nên cũng làm gia tăng chi phí của các gia đình có con em đi học.

Ba là, việc sử dụng lại sách giáo khoa dường như cũng là rất khó khăn nếu tiếp tục kiểu thiết kế sách theo cách buộc học sinh làm bài tập ngay trên các trang nhất định của sách có liên quan.

Các vị đại biểu QH đã đưa ra nhiều đề xuất, giải pháp cho câu chuyện sách giáo khoa.

Nếu sách giáo khoa được các vị đại biểu đề cập thể hiện mặt tích cực, mặt tâm huyết của cơ quan đại biểu cao nhất cho người dân cả nước thì sự chậm trễ, trì trệ trong giải quyết vấn đề này lại thể hiện rõ sự hạn chế trong cơ chế làm việc của các cơ quan nhà nước.

Vấn đề giá sách giáo khoa cao không phải là mới. Theo Phó chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa - Giáo dục của QH Phan Viết Lượng, mấy năm trước, Ủy ban đã có giám sát, báo cáo gửi đến các bộ, ngành về vấn đề sách giáo khoa. Qua đó, Bộ GD-ĐT, Bộ Tài chính đã có đề xuất tăng cường quản lý giá sách. 

Còn theo đại biểu Châu Quỳnh Dao, hơn 2 năm trước, Ủy ban Văn hóa - Giáo dục, Bộ GD-ĐT đã có kiến nghị Bộ Tài chính rà soát, đánh giá để trình cấp có thẩm quyền xem xét, bổ sung sách giáo khoa vào danh mục nhà nước định giá nhưng đến nay vẫn chưa hoàn thành.

Đại biểu Châu Quỳnh Dao (Kiên Giang)

Đại biểu Châu Quỳnh Dao nhấn mạnh: “Cử tri và đại biểu mong muốn được giải thích rõ là có khó khăn gì trong việc đưa sách giáo khoa vào diện bình ổn giá. Chứ chúng ta cứ trả lời sắp tới, sắp tới, nhưng các em học sinh sẽ bị lỡ nhịp…”.

Quốc hội có thể ra ngay một nghị quyết

Nếu theo kiểu “sắp tới, sắp tới“ này thì lộ trình có thể giải quyết được giá sách giáo khoa sẽ đại thể là: Bộ Tài chính sẽ phối hợp với Bộ GD-ĐT trình Chính phủ xem xét đưa sách giáo khoa là mặt hàng bình ổn giá, để rồi sau đó Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ QH rồi QH xem xét, quyết định. Muốn vậy thì lại phải sửa luật Giá mà việc sửa này đòi hỏi phải có lộ trình… Tóm lại, nếu theo kiểu này, có khi 1-2 năm nữa chưa chắc đã có kết quả như người dân và các vị đại biểu QH đang mong muốn.

Có cách gì không nhỉ? QH, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất theo Hiến pháp có thẩm quyền quyết định các chính sách cơ bản của đất nước. Chính sách về sách giáo khoa, trong đó có giá sách rất xứng đáng là một trong các chính sách cơ bản. Vì vậy, để khắc phục câu chuyện “sắp tới, sắp tới“ và cũng là để thể hiện đúng vai trò, vị trí và trách nhiệm của mình, QH ngay tại kỳ họp này có thể ra một nghị quyết về chủ đề này. 

Nghị quyết của QH có thể bao gồm mấy nội dung chính như sau:

-         Sách giáo khoa là mặt hàng thiết yếu được Nhà nước quản lý giá, định giá;

-         Sách giáo khoa là mặt hàng thuộc diện bình ổn giá, được Nhà nước trợ giá với định hướng lâu dài Nhà nước trợ giá hoàn toàn sách giáo khoa;

-         Sách giáo khoa được thiết kế, in ấn sao cho tiết kiệm nhất và có khả năng sử dụng nhiều lần;

-         Giao cho Chính phủ chỉ đạo việc thực hiện ngay nghị quyết này.

Thực tiễn hoạt động của QH thời gian qua đã cho thấy với một nghị quyết của mình, QH có thể cho phép làm việc này, việc kia trong khi luật có liên quan chưa sửa.

Đinh Duy Hòa 

Canada: Giáo dục không rập khuôn, giáo viên tự chọn sách giáo khoaXứ sở lá phong không phụ thuộc vào sách giáo khoa. Giáo viên tự chuẩn bị kế hoạch giáo án, được khuyến khích sáng tạo để đáp ứng nhu cầu và sở thích của học sinh.

tin nổi bật

Tầm nhìn quốc gia Qatar qua lăng kính World Cup

Qatar đã làm nên lịch sử khi lần đầu tiên đưa sự kiện thể thao được theo dõi nhiều nhất trên toàn cầu đến Thế giới Ả Rập và Hồi giáo.

Ông Sáu Dân và đổi mới thể chế

Ngày 9/8/1995, trước Đại hội Đảng lần thứ 8, Thủ tướng Võ Văn Kiệt đã gửi một bức thư tâm huyết cho Bộ Chính trị nêu quan điểm, tư tưởng, khuyến nghị và cảnh báo về một số vấn đề có tầm chiến lược đối với đất nước vào thời điểm lịch sử đó.

‘Ý Đảng, lòng Dân’

Hôm qua, một người bạn của tôi thông báo, chị đã không rút trước hạn món tiền gửi ngân hàng đang được kiểm soát đặc biệt. Tôi biết, tâm lý chị cũng khá cồn cào vì chị liên tục hỏi ý kiến của tôi trong cả tuần trước.

Nhà lãnh đạo dám chịu trách nhiệm “phá rào”

“Sử học không nên chỉ đánh giá một con người xem họ đạt đến đỉnh cao nào mà còn phải xem khi họ nằm xuống, đã có bao nhiêu dòng nước mắt”.

Nhà giáo là nhân tố cốt lõi quyết định sự thành công của đổi mới giáo dục

Bộ trưởng GĐ-ĐT Nguyễn Kim Sơn bày tỏ, nhà giáo là nguồn lực quan trọng nhất của ngành. Đầu tư cho nhà giáo chính là yếu tố nền tảng của nền tảng, quyết định đến chất lượng và sự thành công của đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo.

Hỏi là việc đầu tiên của học

Thời 4.0 hỏi là việc đầu tiên của sự học. Thực tế cho thấy, có những câu hỏi làm thay đổi thế giới

Một sáng kiến cho trái phiếu doanh nghiệp

Đang có nhiều ý tưởng mới mẻ hiến kế cho vấn đề trái phiếu doanh nghiệp, nhưng vấn đề là nguồn “tiền tươi thóc thật” ở đâu ra và ai sẽ là người thực hiện để đảm bảo hiệu quả? Tuần Việt Nam xin giới tiệu ý tưởng của chuyên gia Phạm Xuân Hòe.

Tư duy, cách làm mới và một câu chuyện cũ

"Người dân đang cần, doanh nghiệp đang cần. Các đồng chí có suy nghĩ việc này không? Vấn đề đặt ra là phải đổi mới tư duy, cách tiếp cận, cách làm".

Sứ mệnh người thầy

"Dạy chữ- dạy người" từ bao đời nay luôn là sứ mệnh thiêng liêng của những người làm thầy. Ngày hôm nay, sứ mệnh ấy càng trở nên vĩ đại hơn và cũng khó khăn hơn để đào tạo và dẫn dắt thế hệ trẻ con đường xây dựng đất nước Việt Nam hùng cường.

Bầu cử giữa kỳ Mỹ và giấc mơ kéo dài của Trump

Các cuộc bầu cử giữa kỳ trong lịch sử nước Mỹ, đảng cầm quyền thường thất bại. Năm nay đảng Cộng hòa được dự báo sẽ giành chiến thắng vang dội. Tuy nhiên điều đó đã không diễn ra.

Dám làm vì dân

Trong bối cảnh đất nước cần hồi phục nhanh hơn sau đại dịch, nhiều vấn đề đang tác động lớn đến nền kinh tế và đời sống xã hội đòi hỏi phải có những quyết sách và hành động sớm thì những người dám nghĩ, dám làm càng cần thiết hơn bất cứ lúc nào.

Người thầy và nền tảng số

Nghề dạy học, đã vất vả càng thêm gian lao. Nhưng, hơn lúc nào hết đối với vận hội của đất nước, nghề dạy học đã tôn quý lại càng tôn quý. Sứ mệnh vinh quang càng thêm vinh quang.

Với trái phiếu doanh nghiệp cần nuôi dưỡng lòng tin

Trong tình thế khẩn cấp hiện nay cần củng cố lòng tin của nhà đầu tư, không để xuất hiện tâm lý đám đông, không để mồi lửa có không gian phát triển.

Chuyện của một doanh nhân

Gần đây, một bạn doanh nhân tha thiết muốn gặp tôi. Mở đầu cuộc gặp, cậu ấy nói ngắn gọn: “Em mất thanh khoản rồi. Em cần lời khuyên!”.

Muốn đi đầu, phải đi đầu về cái mới

Phát triển nhanh thì cần không gian mới, tài nguyên mới và đổi mới sáng tạo.