Thành phố của Đức và cách dạy những bài học lịch sử

Cách dạy và học lịch sử. Các câu hỏi lịch sử. Ôn cố tri tân, không chỉ để rút kinh nghiệm mà còn để nhìn về tương lai, dự báo và chuẩn bị, và còn ngăn chặn và răn đe: lịch sử sẽ phán xét.

Không gì có thể che giấu. Không gì có thể mãi nằm trong hồ sơ mật… Đại sứ Việt Nam tại Đức Vũ Quang Minh chia sẻ:

Lâu đài Nuremberg, một trong những pháo đài thời Trung cổ còn tồn tại ở châu Âu, là nơi cư trú của tất cả các vị vua và hoàng đế Đức hợp pháp từ năm 1050 đến năm 1571

Ngay sau khi kết thúc tọa đàm với Hiệp hội doanh nghiệp châu Á - Thái Bình dương của Đức (OAV), chúng tôi nhảy lên xe buýt ra nhà ga trung tâm Herzogenaurach rồi bắt tàu đi thăm Nürnberg - thành phố lịch sử, nơi năm 1933 Hitler và đảng Quốc xã lên nắm quyền sau những cuộc biểu dương lực lượng vĩ đại ở một loạt đại hội của Quốc xã tại đây.

Đây cũng là nơi diễn ra các phiên toà của Đồng minh (Tứ cường Mỹ - Anh - Pháp - Liên Xô) xét xử các tội phạm chiến tranh của Đức Quốc xã ngay sau kết thúc Đại chiến Thế giới 1945.

Thành phố này cũng từng là một trung tâm quyền lực quan trọng của Đế chế La Mã với nhiều di sản Trung cổ giá trị. Rất tiếc, 90% các công trình đã bị quân Đồng minh ném bom phá huỷ, mặc dù sau chiến tranh người dân thành phố đã có nỗ lực phi thường khôi phục rất nhiều công trình văn hoá, lịch sử như cũ.

Cách mạng trong dạy và học lịch sử

Nhân cuộc tranh luận về việc có giữ lịch sử như môn bắt buộc cấp hai và trung học, một điểm quan trọng hàng đầu là ta phải có một cuộc cách mạng trong học và dạy lịch sử. Thay vì học và kiểm tra nhớ thuộc lòng các con số, sự kiện, học sinh cần được tập trung học các bài học rút ra từ lịch sử, ý nghĩa sự vận động của lịch sử nhân loại, vai trò của các cá nhân kiệt xuất, các khoảng trống mà lịch sử chưa rọi tỏ, các câu chuyện cần tiếp tục khám phá.

Trung tâm Tài liệu - Nazi Party Rally Grounds hướng dẫn du khách qua thời kỳ đen tối nhất trong lịch sử đất nước - chế độ Đức quốc xã 

Tại sao, có thể khác được không, nếu quyết định khác thì lịch sử có thể đi về đâu, ai chịu trách nhiệm về chính sách sai lầm đưa một dân tộc suy tàn, ai có công đưa một đất nước vươn lên đỉnh cao huy hoàng, dân tộc Việt Nam đã có những cống hiến gì cho nhân loại, lịch sử đang phán xét triều đại này, ông vua nọ thế nào, ai oan khuất được minh oan, làm gì để các sai lầm lịch sử không lặp lại, nếu bạn là vị lãnh đạo đó, bạn sẽ làm gì…

Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam cũng có thể được dạy và học rất thú vị. Tại sao Chủ tịch Hồ Chí Minh lại quyết định đổi tên Đảng Cộng sản Đông Dương? Nguyễn Ái Quốc đã thoát khỏi nhà tù Hồng Kông như thế nào? Cương lĩnh cách mạng đầu tiên của Đảng CSVN là do Chủ tịch Hồ Chí Minh soạn thảo hay Tổng bí thư Trần Phú? (Lê Mậu Hãn, Tạp chí Lịch sử Đảng, tháng 5/1990: Đã đến lúc các nhà sử học phải hiệu chỉnh lại những đánh giá sai lầm về Chánh cương vắn tắt và sách lược vắn tắt (do Bác Hồ viết) và Luận cương chính trị (của Trần Phú)… Hãy trả về đúng chỗ đứng Lịch sử của bản Chính cương vắn tắt, sách lược vắn tắt của Đảng do Hồ Chí Minh khởi thảo là cương lĩnh cách mạng đầu tiên của Đảng ta).

Lịch sử cũng không thể là lúc nào ta cũng thắng, địch cũng thua. Tại sao thành công, tại sao thất bại. Cái giá của chiến thắng lớn thế nào, có thể có cách nào giảm bớt thiệt hại? Ta và thế hệ tương lai cần biết cả những phút chói lọi và những thời khắc đen tối khó khăn, cả hoa hồng và máu.

Chúng tôi đi rất vội mới kịp tới thăm Cung Công lý, nơi xét xử, kết tội một số đầu sỏ Phát xít, nơi vẫn còn 4 lá cờ của Đồng minh… và bắt chuyến tàu khuya về tới khách sạn trước nửa đêm. Tại sao Hitler lại chọn thành phố này làm Đại bản doanh Quốc Xã? Tại sao Đồng minh lại chọn Cung Công lý tại đây để tổ chức phiên toà chứ không phải ở thủ đô Berlin?

Từ thế kỷ 10, Nürnberg đã là một trung tâm thương mại phồn thịnh, điểm giao nhau của những con đường buôn bán nối các quốc gia châu Âu và sang đến tận Trung Đông. Nürnberg cũng là một trong những trung tâm sớm nhất của châu Âu về công nghiệp và những phát minh cơ khí, từng là trái tim của nền công nghiệp bang Bayern từ thế kỷ 19. Thế nhưng Nürnberg cũng là nơi từng bị tàn phá nặng nề trong hai cuộc chiến tranh 30 năm 1618-1648 và Thế chiến 2.

Nürnberg còn có rất nhiều viện bảo tàng lưu giữ hiện vật và tư liệu về nước Đức, về thành phố và cả ký ức về cuộc chiến tranh. Lịch sử hấp dẫn của thành phố bao gồm thời Trung cổ và Đức quốc xã. Mặc dù phần lớn Nürnberg bị phá hủy trong Thế chiến 2 nhưng các phần thời Trung cổ của thành phố cổ đã được tái tạo một cách trung thực.

Đại sứ Vũ Quang Minh

Nỏ thần An Dương Vương, truyền thuyết và sự thật lịch sử

Nỏ Liên Châu thời An Dương Vương là bằng chứng rõ ràng về một triều đại Âu Lạc (nước Việt cổ) từ 2.300 năm trước. Nó là vũ khí lợi hại để dân tộc ta chiến đấu ngoan cường bảo vệ giang sơn xã tắc.

Những ai hết lòng vì dân vì nước lịch sử không bao giờ quên

Cuộc sống vốn công bằng. Những ai phấn đấu, hy sinh, hết lòng vì dân vì nước thì lịch sử, cuộc sống và cả những người không quen biết cũng sẽ không bao giờ quên họ. 

tin nổi bật

Đất đai và chuyện ‘con đẻ, con nuôi’

Đất thương mại, dịch vụ là “con gà đẻ trứng kim cương” nhưng lại bị coi là “con nuôi” trong thể chế, luật pháp nên nguồn lực cực lớn này đang bị lãng phí.

Ngân hàng bán ‘bia kèm lạc’, khách hàng bức xúc ‘một cổ hai tròng’

Việc nhân viên ngân hàng ép người vay tiền mua bảo hiểm đang trở thành vấn nạn gây nhức nhối cho không ít người.

Giáo viên ở Mỹ ứng xử ra sao với ChatGPT?

Sau khi công cụ ChatGPT ra đời, ở mọi nơi, mọi lĩnh vực đã dấy lên nhiều bàn thảo gay gắt. Cô giáo Đinh Thu Hồng, từ Mỹ, viết cho Tuần Việt Nam về những thay đổi với cô và ngành giáo dục Mỹ.

ChatGPT ngày càng được cải tiến nhưng bạn đã biết hỏi?

ChatGPT là ứng dụng dựa trên mô hình GPT (Generative Pre-training Transformer) với các bộ chuyển hóa (transformer) đã được đào tạo trước (pre-trained). ChatGPT được huấn luyện từ 570 GB tài liệu từ sách báo, Wikipedia, văn bản thu thập trên mạng.

Tất cả phục vụ Tổ quốc, phụng sự Nhân dân

Không tới tầm Nhân dân, Đảng nhất định không thể lãnh đạo, cầm quyền một cách ngang tầm và xứng đáng với lịch sử, với Đất nước và với Nhân dân.

ChatGPT là công cụ AI hữu hiệu phục vụ con người

ChatGPT không hoàn hảo. Có một số trường hợp, nó đưa ra câu trả lời không liên quan hoặc sai lệch. Như CEO của OpenAI đã nêu: “ChatGPT đôi khi viết những câu trả lời nghe có vẻ hợp lý nhưng không chính xác hoặc vô nghĩa”.

Vươn tầm Nhân dân

Tròn 92 mùa Xuân trước, Đảng của Dân tộc Việt Nam ra đời. Gần 78 năm lãnh đạo, cầm quyền, Đảng Cộng sản Việt Nam là đứa “con nòi, xuất thân từ giai cấp lao động, vừa là người lãnh đạo, vừa là người đày tớ thật trung thành của Nhân dân".

ChatGPT hay là công nghệ AI nổi bật trong năm

ChatGPT có nhiều điểm hấp dẫn. Đây là một ứng dụng trí tuệ nhân tạo, được công ty OpenAI Inc (San Francisco) phát triển.

Tầm nhìn 2045 và vai trò lãnh đạo, cầm quyền của Đảng

Gắn kết chặt chẽ với lợi ích của nhân dân, của dân tộc chính là điều kiện then chốt để Đảng giữ vững bản chất đã được xác quyết từ ngày thành lập.

Chính sách sand-box để tạo động lực cho cán bộ

Để đưa con thuyền kinh tế vượt qua những khó khăn và thách thức gay gắt đang chờ ở phía trước, cần có cơ chế sand-box để tạo động lực và bảo vệ khu vực công.

"Việc cần làm ngay" trong lựa chọn cán bộ cấp cơ sở

Xem xét, đánh giá cán bộ ngay từ cơ sở thông qua việc lấy phiếu tín nhiệm theo định kỳ cần phải được xem là việc “cần làm ngay”.

Vài điều suy nghĩ về Tết cổ truyền dân tộc

Chúng ta đã ăn xong cái Tết kéo dài nhiều ngày, nhưng tôi vẫn muốn nói lại một số điều đang níu kéo, cản trở các bà, các mẹ của chúng ta trong dịp Tết.

Nhà trí thức có nên giàu không?

Đầu Xuân mới, xin bàn về một chủ đề tương đối nhạy cảm nhưng lại hết sức thực tế: Nhà trí thức có nên giàu không?

"Từ chức 20" nhìn từ "Khoán 10"

Xin gọi năm 2022 vừa kết thúc là năm ‘Từ chức 20’ từ Kết luận số 20-TB/TW ngày 8.9.2022 của Bộ Chính trị.

Quốc phục nam của người Việt

Thời gian trước đây, cộng đồng mạng nói nhiều đến bộ quần áo của một vị đại sứ nọ mặc trong buổi lễ trình Quốc thư. Người bảo chẳng giống ai, người thì bảo như vậy cho khỏi “đụng hàng”.