Mấy ngày gần đây, tôi nhận được nhiều link bài viết về sức khỏe của doanh nghiệp từ một số chuyên gia kinh tế. Các bài báo xoay quanh nào chuyện sa thải công nhân, nào đơn hàng bị cắt giảm, nào chuyện tỷ giá, lãi suất hay khó tiếp cận tín dụng…

Một doanh nhân còn nhắn tin: “Anh đau đầu quá, giờ muốn ngủ một giấc ngon mà không được”.

Phải thú thật, đó toàn những chuyện khá đau đầu, cho dù hoàn cảnh hiện nay là khác so với thời kỳ bất ổn kinh tế cách đây hơn một thập kỷ, vốn được khởi đầu bởi hệ lụy tiền tràn ngập do mở rộng tín dụng, FDI và đầu tư quá mức.

Tôi nhận thấy, có tới 13 từ “khó khăn” trong báo cáo giải trình và trả lời chất vấn trước Quốc hội do Thủ tướng trình bày cuối tuần trước, còn trong bản báo cáo về kinh tế - xã hội gửi trước đó, có tới 19 từ “khó khăn”.

Chính phủ nhận diện vấn đề một cách không né tránh. Nền kinh tế đã “đóng băng” theo nghĩa nào đó trong 2 năm chống dịch, nay tiếp tục gặp “khó khăn” khi mở ra bởi rất nhiều yếu tố, cả khách quan lẫn chủ quan.

Điều này thể hiện ở chỗ, chỉ số sản xuất công nghiệp trong tháng 10 ước tính chỉ tăng 3% so với tháng trước, một mức tăng chẳng khác gì thời lockdown.

Đơn hàng giảm đặt ra thách thức với doanh nghiệp ngành gỗ. Ảnh: TTXVN

Bộ Công thương phản ánh, số lượng đơn đặt hàng mới tăng chậm lại kể từ tháng 9 ở những ngành hàng xuất khẩu lớn như dệt may, da giày, điện tử, đồ gỗ... Một số công ty bán được lượng hàng ít hơn dự kiến khiến các nhà sản xuất hạn chế tăng sản lượng trong tháng 10.

Gần đây, biên độ tỷ giá VND/USD được nới rộng. Điều này là cần thiết trong bối cảnh FED liên tục tăng lãi suất đồng USD. Tuy nhiên, điều đó vừa đặt gánh nặng lên vai cả Chính phủ ở góc độ nợ, vừa làm xói mòn biên độ lợi nhuận của doanh nghiệp Việt Nam.

Ai cũng biết, tỷ giá biến động tác động mạnh đến các doanh nghiệp nhập siêu và hà hơi, tiếp sức cho doanh nghiệp xuất siêu. Những doanh nghiệp nào thuộc 2 loại này?

Xin thưa, trong 10 tháng năm nay, cán cân thương mại hàng hóa ước tính xuất siêu 9,4 tỷ USD. Trong đó, khu vực kinh tế trong nước nhập siêu 24,9 tỷ USD; khu vực có vốn đầu tư nước ngoài kể cả dầu thô xuất siêu 34,3 tỷ USD.

Tức là các doanh nghiệp của Việt Nam đang bị bào mòn lợi nhuận, trong khi doanh nghiệp FDI lại được hưởng lợi lớn.

Nhiều người nói, CPI thấp là tốt. Song, một nhà kinh tế cắt nghĩa, CPI thấp chỉ có thể lý giải là do thắt chặt quá mức. Điều này dẫn đến ít nhất 2 hệ quả. Một là doanh nghiệp bán với giá thấp không tương ứng với tăng giá đầu vào; biên lợi nhuận giảm, thậm chí lỗ và thu hẹp sản xuất. Hai là, lãi suất cao, khô cạn tín dụng cũng dẫn tới thu hẹp sản xuất. Vì vậy, lạm phát thấp, “nếu đúng”, chưa chắc đã tốt.

Việt Nam vẫn được ca ngợi là tăng trưởng cao, cao bậc nhất thế giới, hay cao gấp đôi lạm phát. Điều đó là đúng, nhưng cần đánh giá rõ, động lực cho tăng trưởng cao đó là do yếu tố nào? Do doanh nghiệp nội hay FDI dẫn dắt?

Trước Quốc hội tuần trước, Thủ tướng khẳng định: Chính phủ điều hành cân bằng, hợp lý giữa tỷ giá với lãi suất; giữa kiểm soát lạm phát với thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và sát thực tiễn tình hình.

Vẫn biết, thúc đẩy tăng trưởng và kiểm soát lạm phát là hai phạm trù khó song hành. Tuy nhiên, hoàn cảnh hiện nay là rất đặc biệt nên cần những giải pháp đặc biệt.

Vì thế, cần có những câu trả lời xác đáng và giải pháp đặc biệt, khả thi cho nền kinh tế thực chứ không chỉ trông vào những số liệu được báo cáo.

Giảm bớt 'vùng xám' cho doanh nghiệpBên cạnh sự đóng góp của doanh nghiệp (DN) FDI thời gian dài vừa qua, bây giờ là lúc cần phát triển nhanh, bền vững khu vực DN tư nhân Việt Nam - ông Đậu Anh Tuấn, Phó tổng thư ký Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) nhận định.

tin nổi bật

Vài điều suy nghĩ về Tết cổ truyền dân tộc

Chúng ta đã ăn xong cái Tết kéo dài nhiều ngày, nhưng tôi vẫn muốn nói lại một số điều đang níu kéo, cản trở các bà, các mẹ của chúng ta trong dịp Tết.

Nhà trí thức có nên giàu không?

Đầu Xuân mới, xin bàn về một chủ đề tương đối nhạy cảm nhưng lại hết sức thực tế: Nhà trí thức có nên giàu không?

"Từ chức 20" nhìn từ "Khoán 10"

Xin gọi năm 2022 vừa kết thúc là năm ‘Từ chức 20’ từ Kết luận số 20-TB/TW ngày 8.9.2022 của Bộ Chính trị.

Quốc phục nam của người Việt

Thời gian trước đây, cộng đồng mạng nói nhiều đến bộ quần áo của một vị đại sứ nọ mặc trong buổi lễ trình Quốc thư. Người bảo chẳng giống ai, người thì bảo như vậy cho khỏi “đụng hàng”.

Vượt nguy, tận cơ

Đáng nói hơn con số là thông điệp: Trong một thế giới nhiều bất trắc, đổi thay, đầy gam màu sáng tối rất cần “vượt nguy, tận cơ”, “tư duy lại, thiết kế lại, xây dựng lại”, và càng cần “hành động quyết liệt, khôn khéo, linh hoạt”.

“Giá như chúng ta quyết liệt hơn”

Một năm đã qua với những niềm vui, nỗi buồn pha lẫn sự trăn trở. Giá như chúng ta có cách điều hành quyết liệt, khôn khéo hơn nữa thì kết quả sẽ còn tích cực hơn.

Thách thức và triển vọng kinh tế năm 2023

Thế giới đang thay đổi rất nhanh cả về địa chính trị và cách mạng công nghệ, mở ra thời cơ mới rất lớn cho Việt Nam nếu biết tận dụng.

‘Chính phủ Việt Nam đã có những kết quả kinh tế xuất sắc’

Việt Nam duy trì vị trí dẫn đầu là nước xuất khẩu hàng hóa lớn nhất trong số các nước ASEAN vào thị trường EU.

Chào năm mới 2023: Từ khát vọng đến hành động

Bước vào năm 2023, Việt Nam ghi nhận một kỷ lục mới trong suốt hàng ngàn năm xây dựng và bảo vệ đất nước: dân số chính thức đạt 100 triệu người, trở thành quốc gia đông dân số thứ 15 trên thế giới.

Tết là dịp để kích cầu

“Tết” với người Việt là thời điểm được nghỉ khá dài theo luật lao động. Ở đây, xin không bàn luận góc độ phong tục, tập quán, văn hóa truyền thống mà nhìn Tết ở góc độ kinh tế.

Người gửi tiền bỗng trở thành nhà đầu tư bảo hiểm

Việc những người gửi tiền tiết kiệm ngân hàng tố bị lừa trở thành nhà đầu tư bảo hiểm là có thật, đang gây nhức nhối. Song, vì điều đó mà có những quy định kỹ thuật thắt chặt dịch vụ này cũng không nên”.

Nỗi xót xa và niềm phẫn uất mang tên ‘đăng kiểm’

Hệ thống đăng kiểm đang bộc lộ những tệ hại tồn đọng của nó trước con mắt của bàn dân thiên hạ, muốn chữa trị cần tách bạch toàn bộ chức năng quản lý.

Lời giải bài toán hóc búa mang tên bất động sản

Bất động sản hiện nay không dừng ở đầu cơ đất đai mà là ngành kinh tế quan trọng thông qua các sản phẩm công nghiệp, nhà ở và nghỉ dưỡng.

‘Chênh lệch địa tô’ từ lý thuyết đến thực tiễn

Đất ở và đất thương mại, dịch vụ thường có giá cao gấp cả chục lần, thậm chí cả trăm lần so với đất nông nghiệp. “Chênh lệch địa tô” hình thành từ đó: do chuyển mục đích từ loại đất có giá trị thấp sang loại đất có giá trị cao hơn.

Việt Nam tăng trưởng kinh tế số mạnh nhất khu vực Đông Nam Á

Sau hai năm đại dịch vừa qua đã đẩy nhanh xu hướng thay đổi thói quen mua sắm và kinh doanh trực tuyến của Việt Nam theo hướng tích cực.