Thấy gì qua tăng trưởng năm 2021

Thông tin thống kê đã được luật hóa là phải đáp ứng các nguyên tắc cơ bản “trung thực, khách quan, chính xác, đầy đủ, kịp thời”…, để giúp các nhà hoạch định chính sách phân tích, điều hành chính sách vĩ mô phù hợp, hiệu quả.

Xin thử chỉ ra một vài số liệu trong bản Báo cáo tình hình kinh tế - xã hội quý 4 và năm 2021 của Tổng cục Thống kê so với chính những số liệu tương ứng trong Báo cáo tình hình kinh tế - xã hội quý 4 và năm 2020 với mong muốn góp ý mang tính xây dựng.

Đầu tư tăng bao nhiêu

Trước tiên, xin chép ra đây mục Đầu tư phát triển năm 2021: “Vốn đầu tư toàn xã hội thực hiện theo giá hiện hành năm 2021 đạt 2.891,9 nghìn tỷ đồng, tăng 3,2% so với năm trước. Trong đó, vốn khu vực nhà nước đạt 713,6 nghìn tỷ đồng, chiếm 24,7% tổng vốn và giảm 2,9% so với năm trước; khu vực ngoài nhà nước đạt 1.720,2 nghìn tỷ đồng, bằng 59,5% và tăng 7,2%; khu vực có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài đạt 458,1 nghìn tỷ đồng, bằng 15,8% và giảm 1,1%”.

Và mục Đầu tư phát triển năm 2020: “Vốn đầu tư toàn xã hội thực hiện theo giá hiện hành năm 2020 đạt 2.164,5 nghìn tỷ đồng, tăng 5,7% so với năm trước và bằng 34,4% GDP. Trong đó vốn khu vực nhà nước đạt 729 nghìn tỷ đồng, chiếm 33,7% tổng vốn và tăng 14,5% so với năm trước; khu vực ngoài nhà nước đạt 972,2 nghìn tỷ đồng, bằng 44,9% và tăng 3,1%; khu vực có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài đạt 463,3 nghìn tỷ đồng, bằng 21,4% và giảm 1,3%”.

{keywords}
Tăng trưởng GDP trong 2 năm qua thấp nhất trong vòng 30 năm

Thử so sánh vài số liệu tương ứng trên:

Thứ nhất, vốn đầu tư toàn xã hội thực hiện theo giá hiện hành năm 2021 (2.891,9 nghìn tỷ đồng) so với năm 2020 (2.164,5 nghìn tỷ đồng) tăng tới 33,6% chứ không chỉ 3,2%.

Thứ hai, vốn khu vực ngoài nhà nước năm 2021 (1.720,2 nghìn tỷ đồng) so với năm 2020 (972,2 nghìn tỷ đồng) tăng tới 76,9% chứ không chỉ tăng 7,2%.

Như vậy, cần thực hiện trách nhiệm giải trình về số đầu tư tư nhân tăng tới 76,9% trong bối cảnh 23 tỉnh thành trong cả nước phong tỏa theo Chỉ thị 16 suốt cả quý 3 năm 2021, quý có tốc độ tăng trưởng kinh tế âm 6,02% - thấp nhất kể từ khi có thống kê quý. Cũng như vậy là tổng vốn đầu tư toàn xã hội tăng cao tới 33,6%.

Xin bổ sung đánh giá từ báo cáo năm 2021 của Cục Quản lý đăng ký kinh doanh, Bộ Kế hoạch và Đầu tư để thấy cả việc thành lập DN và vốn đăng ký khó khăn như thế nào: “Sự bùng phát mạnh của làn sóng Covid-19 lần thứ tư cùng với các đợt phong tỏa nghiêm ngặt, giãn cách kéo dài liên tiếp (đặc biệt là quý 3/2021) đã khiến hoạt động sản xuất kinh doanh và tinh thần khởi nghiệp của người dân bị ảnh hưởng nghiêm trọng trong năm qua.

Trong năm 2021 có 116.839 DN ra đời, giảm 13,4% so với năm 2020, là mức thấp nhất kể từ năm 2017 đến nay. Số vốn đăng ký thành lập trong năm 2021 cũng chỉ đạt 1.611.109 tỷ đồng, giảm 27,9% so với năm 2020”.

Như vậy, kể cả số liệu của Cục Đăng ký kinh doanh, cả tình hình DN đình đốn do phong tỏa đều cho thấy, thật khó để khu vực kinh tế ngoài nhà nước lại tăng đầu tư cao đến vậy trong năm 2021. 

Vì sao tiêu dùng của người dân tăng?

Tốc độ tăng trưởng luôn gắn với chỉ số tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng. Trong liên tục các tháng qua, sức mua luôn giảm sâu. Tháng 7 giảm 19,8%; tháng 8 giảm 31,3%; tháng 9 giảm 28,4%; tháng 10 giảm 19,5%; tháng 11 giảm 12,2%, và tháng 12 tăng chỉ 1,1%, đều so cùng kỳ. Năm 2021, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng giảm 6,2% so với năm trước (năm 2020 giảm 3%).

{keywords}
Điều gì khiến tiêu dùng cuối cùng của dân cư tăng mạnh trong khi thu nhập bị sút giảm?

Bên cạnh đó, theo kết quả sơ bộ từ Khảo sát mức sống dân cư năm 2021 của Tổng cục Thống kê, ước tính thu nhập bình quân 1 người 1 tháng năm 2021 theo giá hiện hành đạt khoảng 4,2 triệu đồng, giảm 73 nghìn đồng so với năm 2020.

Điều này cho thấy có sự giảm sút rất nghiêm trọng về cầu tiêu dùng do người dân phải thắt lưng buộc bụng vì mất việc, giảm việc, giảm thu nhập. Có tới 28,2% lao động bị ảnh hưởng nghiêm trọng của đại dịch.

Tuy nhiên Tổng cục Thống kê tính toán, tiêu dùng cuối cùng tăng 2,09% so với năm 2020, là một trong những nhân tố giúp tăng trưởng. Điều gì khiến tiêu dùng cuối cùng của dân cư tăng mạnh trong khi thu nhập bị sút giảm?

GDP được tính thế nào

GDP năm 2021 theo giá hiện hành ước tính đạt 9 triệu tỷ đồng sau khi được Tổng cục Thống kê đánh giá lại, điều chỉnh tăng 25%, trong khi GDP năm 2020 trước khi được điều chỉnh chỉ là 6,3 triệu tỷ đồng (làm tròn). Các chỉ tiêu này đã được Chính phủ báo cáo Quốc hội trong báo cáo số 530/BC-CP ngày 16/10/2020. 

Tuy nhiên, Báo cáo tình hình kinh tế - xã hội quý 4 và năm 2021 của Tổng cục không thấy làm rõ ý, liệu số liệu đã được điều chỉnh hay chưa. 

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, đến cuối năm 2021, dư nợ công khoảng 43,7% GDP, nợ Chính phủ khoảng 39,5% GDP, dư nợ vay nước ngoài quốc gia khoảng 39% GDP, nghĩa vụ trả nợ trực tiếp của Chính phủ dưới 23% tổng thu ngân sách nhà nước, trong phạm vi giới hạn an toàn cho phép.

Tham khảo thêm

Tất cả các nghĩa vụ nợ như vậy đã trở nên rất đẹp đẽ so với các chỉ số tương ứng trong nhiều năm trước, theo luật Ngân sách nhà nước.

Tăng trưởng GDP trong 2 năm qua là thấp nhất trong vòng 30 năm. Người ta tính toán, để đạt mục tiêu tăng trưởng 6,5% trong kế hoạch 5 năm tới, thì tăng trưởng trung bình hàng năm của 4 năm còn lại phải là hơn 7,5%.

Tuy vậy, sau nhiều tính toán, Quốc hội cũng chỉ đặt ra mục tiêu 6,5% cho 2022. Nói vậy để thấy, việc hoàn thành mục tiêu nhiệm kỳ 2021-2025 và chiến lược phát triển kinh tế xã hội 2021-2030 gặp áp lực rất lớn sau khi tốc độ GDP đã chậm lại nhất trong 2 năm qua. 

Tốc độ đó lẽ ra cần được gia tăng trên thực tế với việc cải cách thể chế, cải thiện môi trường kinh doanh để Nhà nước, DN đầu tư thuận lợi, hiệu quả, người dân tin tưởng bỏ tiền ra kinh doanh, làm ăn và chi tiêu…

Tư Giang

Khi gần một nửa dân số chịu tác động của Covid-19

Khi gần một nửa dân số chịu tác động của Covid-19

“Người Việt Nam có tính chống chịu và cầu an rất cao”. Nhận xét này của một nhà văn cứ ập vào suy nghĩ của tôi khi cùng các nhà hảo tâm đi cứu trợ tại các trạm ở Hà Nam, Hà Nội và Phú Thọ hồi đầu tháng 10.

tin nổi bật

Nới room tín dụng

Nới room tín dụng lần này được rất nhiều bên trông chờ, dù chỉ còn hai chục ngày nữa. Động thái này như luồng gió mát giúp giải nhiệt cho nhiều người đang khát khô cổ trong bối cảnh hiện nay.

'Nếu muốn cứu phải nhanh nhưng tránh tràn lan'

Tôi cho rằng, chúng ta nếu muốn cứu phải làm nhanh, trước khi cứu phải phân loại chứ không cứu tràn lan. Trong bối cảnh này, không nên hậu kiểm các công ty phát hành trái phiếu vì hậu kiểm là gây mất niềm tin của thị trường là còn nguy hại hơn nhiều.

Nền kinh tế đang đầy khó khăn nhưng vẫn trong tầm kiểm soát

Tác động của kinh tế thế giới đến kinh tế trong nước đã bắt đầu bộc lộ, dù có độ trễ. Tuy nhiên, cả thế giới gặp khó khăn chứ không chỉ riêng chúng ta; và nền kinh tế đang có những rung động, khó khăn nhưng vẫn trong tầm kiểm soát.

Ai tăng giá điện?

Cuối tuần vừa rồi, tôi đăng lên trang cá nhân một biểu đồ thể hiện giá điện trung bình và thu nhập bình quân đầu người ở Việt Nam là thấp nhất trong tương quan với một số quốc gia.

Kỳ vọng và áp lực cho đường vành đai 3 TP.HCM

Dự án đường vành đai 3 dài 76,34km đi qua các địa phương TP.HCM, Bình Dương, Đồng Nai, Long An. Dự án có tổng mức đầu tư lớn nhất phía Nam với số vốn 75.378 tỉ đồng được thực hiện đầu tư công bằng nguồn ngân sách Trung ương và địa phương.

Ứng xử với trái phiếu doanh nghiệp

Bức tranh đó cho thấy, người mua trái phiếu doanh nghiệp không có lý gì phải quá lo lắng. Nếu tất cả đổ xô đến “đòi lại” thì không một doanh nghiệp nào có thể trụ được chứ đừng nói là phát triển.

Cơ hội của Việt Nam trước vòng cải cách mở cửa mới của Trung Quốc

Bản thân mỗi nước đều đang hướng đến phát triển chất lượng cao. Trong giai đoạn trước, điểm tăng trưởng của quan hệ Việt - Trung là thương mại, thầu khoán công trình. Hiện nay và sắp tới điểm tăng trưởng mới của quan hệ Việt - Trung sẽ là gì?

Những thông điệp về trái phiếu doanh nghiệp

Có một điểm cần nhấn mạnh: tuyệt đại đa số trái phiếu doanh nghiệp là có tài sản đảm bảo hoặc được bảo đảm bởi các tổ chức tín dụng.

Tầm nhìn quốc gia Qatar qua lăng kính World Cup

Qatar đã làm nên lịch sử khi lần đầu tiên đưa sự kiện thể thao được theo dõi nhiều nhất trên toàn cầu đến Thế giới Ả Rập và Hồi giáo.

Ông Sáu Dân và đổi mới thể chế

Ngày 9/8/1995, trước Đại hội Đảng lần thứ 8, Thủ tướng Võ Văn Kiệt đã gửi một bức thư tâm huyết cho Bộ Chính trị nêu quan điểm, tư tưởng, khuyến nghị và cảnh báo về một số vấn đề có tầm chiến lược đối với đất nước vào thời điểm lịch sử đó.

‘Ý Đảng, lòng Dân’

Hôm qua, một người bạn của tôi thông báo, chị đã không rút trước hạn món tiền gửi ngân hàng đang được kiểm soát đặc biệt. Tôi biết, tâm lý chị cũng khá cồn cào vì chị liên tục hỏi ý kiến của tôi trong cả tuần trước.

Bầu cử giữa kỳ Mỹ và giấc mơ kéo dài của Trump

Các cuộc bầu cử giữa kỳ trong lịch sử nước Mỹ, đảng cầm quyền thường thất bại. Năm nay đảng Cộng hòa được dự báo sẽ giành chiến thắng vang dội. Tuy nhiên điều đó đã không diễn ra.

Muốn đi đầu, phải đi đầu về cái mới

Phát triển nhanh thì cần không gian mới, tài nguyên mới và đổi mới sáng tạo.

Một câu chuyện nhân văn

Tôi có người bạn bị ung thư vú và hiện nay đang phải tham gia điều trị. Khoảng thời gian trước khi biết bị ung thư, chị ấy có ý định chuyển việc...

Những ‘lô cốt’ hành dân

Từ thứ 7 tuần trước đến nay, cuộc sống của người dân ở chung cư tôi đang sống bị đảo lộn bởi 4 ‘lô cốt’ án ngữ nửa đường Nguyễn Xiển. Mới chỉ dừng xe từ vỉa hè chung cư là đã thấy ngay cảnh ùn tắc kéo dài hàng cây số, cả ngày lẫn đêm.