Mưa lớn kéo dài từ đêm 16 đến rạng sáng 17/9 khiến nhiều khu vực Hà Nội ghi nhận lượng mưa 80-160mm, có nơi gần 200mm. Hàng loạt điểm ngập xuất hiện, nhiều trạm bơm được vận hành để tiêu thoát nước.
Nước ngập ít hơn, rút nhanh hơn
Trao đổi với VietNamNet, đại diện Sở Xây dựng Hà Nội cho biết thành phố đang triển khai đồng bộ các giải pháp trước mắt, trung hạn và dài hạn, thay vì chỉ xử lý từng điểm ngập khi mưa lớn xảy ra.
Trước mắt, Hà Nội tập trung duy tu, vận hành hệ thống thoát nước; bảo trì trạm bơm, kênh, mương, hồ điều hòa; bố trí lực lượng ứng trực tại các khu vực có nguy cơ ngập.
Thành phố đồng thời tăng cường phối hợp giữa hệ thống thoát nước đô thị với hệ thống tiêu thoát nước nông nghiệp, triển khai các công trình cấp bách tại những khu vực có nguy cơ ngập cao và đánh giá sau từng trận mưa để điều chỉnh phương án vận hành.
Theo đại diện Sở Xây dựng, sau thời gian ngắn thi công, các dự án cấp bách cơ bản hoàn thành, đưa vào sử dụng và bước đầu phát huy hiệu quả.
Qua theo dõi những trận mưa lớn, trong đó có khu vực ghi nhận lượng mưa trên 100mm, nhiều điểm ngập được kiểm soát tốt hơn, thời gian rút nước giảm.
Tại khu vực Võ Chí Công, Mỹ Đình, có thời điểm nước dềnh lên mặt đường khoảng 15cm nhưng rút ngay sau mưa. Khu vực Resco, EcoHome chỉ ngập nhẹ, nước rút nhanh sau khi được đưa vào kênh Thụy Phương. Các khu vực khác cơ bản không xảy ra ngập nghiêm trọng.
Tuy nhiên, Sở Xây dựng xác định các công trình cấp bách mới giải quyết yêu cầu trước mắt. Muốn chống ngập căn cơ thì phải đầu tư đồng bộ theo lưu vực và khớp nối các hệ thống.
12 dự án thoát nước theo lưu vực
Đại diện Sở Xây dựng cho biết thành phố đang đẩy nhanh 12 dự án thoát nước theo quy hoạch, chuyển dần từ cách xử lý từng điểm ngập sang tăng năng lực tiêu thoát cho cả lưu vực.
Cụ thể, danh mục các dự án gồm có nâng cấp trạm bơm Phương Trạch; hệ thống thoát nước, hồ điều hòa, trạm bơm Vĩnh Thanh; cụm công trình đầu mối trạm bơm Bộ Đầu; trạm bơm Văn Khê và hệ thống tiêu ra sông Hồng; hệ thống thoát nước mưa lưu vực tả sông Nhuệ giai đoạn 1; cụm công trình đầu mối Liên Mạc giai đoạn 1; hệ thống thoát nước quận Hà Đông thuộc lưu vực hữu Nhuệ; dự án cải thiện hệ thống tiêu nước khu vực phía Tây, trong đó có trạm bơm tiêu Yên Nghĩa.
Bốn dự án khác là cải tạo, nâng cấp hệ thống trạm bơm tiêu Đông Mỹ; xây dựng trạm bơm Cự Khối và các tuyến mương, hồ điều hòa liên quan; cải tạo, nâng cấp hệ thống trạm bơm Đào Nguyên; xây dựng hệ thống trạm bơm tiêu Yên Thái.
Các dự án chậm tiến độ sẽ được rà soát vướng mắc về vốn, giải phóng mặt bằng, thủ tục đầu tư và tổ chức thi công để tháo gỡ.
Trong đó, tuyến kênh La Khê kết nối sông Nhuệ với trạm bơm Yên Nghĩa đang hoàn thiện, sẵn sàng phục vụ tiêu, hạ mực nước sông Nhuệ.
Ba trục tiêu thoát nước lớn được Hà Nội đặc biệt chú trọng là sông Nhuệ, sông Cầu Bây và sông Đáy.
Với sông Nhuệ, dự án đầu tư cải tạo hệ thống đê điều và xử lý ô nhiễm môi trường theo phương thức PPP đã được HĐND TP thông qua chủ trương tại Nghị quyết 38/2026, thực hiện trong giai đoạn 2026-2029.
Dự án sông Cầu Bây được HĐND TP phê duyệt tại Nghị quyết 33/2026 theo hình thức PPP, thực hiện trong giai đoạn 2026-2028.
Với sông Đáy, thành phố đang nghiên cứu ý tưởng phát triển dòng chảy văn hóa di sản, kết hợp cải tạo đê điều, thủy lợi, hạ tầng giao thông, thu gom xử lý nước thải và cải thiện môi trường.
Thay đổi cách tiếp cận vấn đề chống ngập
Tại khu vực Ciputra và đường Võ Chí Công, trạm bơm Phú Thượng đã được nhà đầu tư lắp đặt và đưa vào vận hành đủ 4 tổ máy, công suất khoảng 12m³/s.
Công trình góp phần tăng khả năng tiêu thoát nước cho khu đô thị Ciputra và khu vực đường Võ Chí Công.
Hà Nội cũng bố trí, vận hành xe bơm di động trong mùa mưa năm 2026 để tăng cường khả năng tiêu thoát cho hệ thống hiện trạng.
Cùng với đó, các đơn vị được yêu cầu rà soát mặt đường, xử lý những vị trí lún võng cục bộ nếu phát sinh; đẩy nhanh tuyến cống thoát nước Long Biên - Cự Khối nhằm phân lưu hướng thoát, giảm áp lực cho một số khu vực.
Cách tiếp cận mới được Hà Nội đặt ra là chuyển từ “ngập ở đâu, xử lý ở đó” sang tăng năng lực tiêu thoát, điều tiết và phân lưu cho cả khu vực.
Theo đại diện Sở Xây dựng, giải pháp lâu dài sẽ gắn với Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm và đồ án Quy hoạch cao độ nền, thoát nước Thủ đô.
Hà Nội sẽ triển khai đề án xử lý úng ngập khu vực nội thành giai đoạn 2026-2030; nghiên cứu phương án thoát nước, phòng chống thiên tai với những trận mưa, lũ cực đoan; kiểm soát chặt cao độ nền, hồ điều hòa và hệ thống thoát nước của các dự án phát triển đô thị.
Thành phố cũng từng bước áp dụng mô hình “Thành phố bọt biển”, tăng cường phối hợp giữa các sở, ngành, địa phương và đơn vị quản lý.
Hà Nội đặt mục tiêu xóa bỏ tình trạng ngập úng bằng hệ thống hồ điều hòa, bể ngầm trữ nước mưa, đồng thời tách và xử lý triệt để nước thải.
Hồ điều hòa Yên Nghĩa 1 (Hà Nội) có tổng mức đầu tư 858 tỷ đồng, đang được khẩn trương triển khai xây dựng, dự kiến hoàn thành trước mùa mưa 2026.
.svg){kind=icon}
