'Việt Nam cần chủ động tham gia cơ chế thuế tối thiểu toàn cầu'

GS-TSKH Nguyễn Mại kiến nghị, Việt Nam cần chủ động tham gia cơ chế thuế tối thiểu toàn cầu, tranh thủ cơ hội mới để đẩy nhanh hơn công cuộc cải cách, tạo động lực mới thu hút nhiều vốn FDI hơn, có chất lượng hơn.

Việc các nước giàu muốn áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu 15% đặt Việt Nam vào một tình thế khó lường trong thu hút đầu tư nước ngoài. Việt Nam có thể thu được nhiều thuế hơn, nhưng cũng có thể làm ‘nản lòng’ những tập đoàn đa quốc gia.

Loại bỏ các "thiên đường thuế", nơi "trú ẩn thuế"

Ngày 8/10/2021, Diễn đàn hợp tác toàn cầu về Chương trình chống xói mòn cơ sở thuế và dịch chuyển lợi nhuận (BEPS), mà Việt Nam là một thành viên, đã ban hành tuyên bố về Khung giải pháp Hai trụ cột để giải quyết các thách thức phát sinh từ nền kinh tế số với sự đồng thuận của 136 nước thành viên.

Trong đó, Trụ cột 2 quy định về thuế suất thuế tối thiểu toàn cầu (15%) dự kiến được áp dụng từ năm 2023 đang được đặc biệt chú ý.

Nguyên tắc này cho phép nước đầu tư đánh thuế tối thiểu 15% đối với thu nhập được miễn, giảm thuế tại nước nhận đầu tư. Đại diện Tổng cục Thuế cho biết quy định này tác động nhiều chiều đến những nước đang phát triển như Việt Nam.

“Các nội dung nguyên tắc đã được thông qua, nhưng đi vào chi tiết những lĩnh vực nào sẽ được loại trừ, lĩnh vực nào áp dụng vẫn là nội dung phức tạp, vẫn là những câu hỏi”, ông Đặng Ngọc Minh, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế, phát biểu tại tọa đàm ngày 14/6 do Hiệp hội doanh nghiệp đầu tư nước ngoài tổ chức.

Từ trước đến nay, nhiều tập đoàn lớn của nước ngoài như Intel, Cocacola... đăng ký đầu tư vào Việt Nam thông qua các công ty được thành lập ở những “nơi trú ẩn thuế” như Hongkong, Singapore, British Virgin Islands… vì thuế suất áp dụng là 0%.

Với chính sách mới này, Việt Nam sẽ phải đảm bảo mức thuế thu nhập doanh nghiệp bằng hoặc cao hơn mức tối thiểu đã được thống nhất trên toàn cầu là 15%

Mục tiêu chính là nhắm vào các quốc gia, vùng lãnh thổ là “thiên đường thuế” trên.

Đại diện Tổng cục Thuế dẫn chứng: Các doanh nghiệp Mỹ đầu tư vào Việt Nam nhưng lại không trực tiếp đầu tư từ Mỹ, mà lại đăng ký đầu tư từ British Virgin Islands. Giờ đây, nếu Việt Nam miễn giảm thuế thì Mỹ sẽ thu thuế tối thiểu 15% với các dự án thuộc dạng này.

Tác động đến Việt Nam và những dự án tỷ USD hiện hữu

Số liệu của Tổng cục Thuế cho thấy, trong 36.500 dự án FDI ở Việt Nam, có khoảng 3% dự án/doanh nghiệp được ưu đãi thuế, chủ yếu các dự án lớn nằm trong các khu công nghiệp, khu kinh tế. Như vậy, chính sách thuế tối thiểu toàn cầu 15% chỉ nhắm vào 3% các dự án đang hoạt động và được ưu đãi thuế của Việt Nam.

Thuế thu nhập doanh nghiệp phổ thông của Việt Nam là 20%, trong khi đó thuế thu nhập DN thực tế của các DN FDI là 12,3%. Trong đó, các tập đoàn lớn nước ngoài chỉ chịu thuế suất thuế Thu nhập DN là 2,75% đến 5,95% (nhiều dự án FDI lớn được áp dụng thuế suất thuế Thu nhập DN 10% trong cả đời dự án, miễn 4 năm, giảm 50% trong 9 năm tiếp theo). "Như vậy, rất thấp so với mức thuế tối thiểu các nước dự kiến áp dụng là 15%”, ông Đặng Ngọc Minh nói.

Chính sách thuế tối thiểu toàn cầu làm giảm hiệu quả ưu đãi thuế cho các DN FDI. Nếu tiếp tục duy trì việc ưu đãi thuế như vậy cho các dự án FDI tới đây, đại diện Tổng cục Thuế cảnh báo: Nếu tiếp tục duy trì ưu đãi thì chúng ta đang trực tiếp tài trợ cho các nước phát triển, như EU, Hoa Kỳ.

 Thuế suất của Việt Nam so với các nước. Nguồn: Tổng cục Thuế

Chính sách này cũng sẽ ảnh hưởng đến các dự án FDI đang đầu tư tại Việt Nam, làm giảm động lực đầu tư của các DN mới. “Khi đầu tư một dự án mới, DN sẽ cân nhắc nhiều yếu tố, trong đó có ưu đãi về thuế. Họ sẽ cân nhắc thận trọng nếu áp dụng mức thuế tối thiểu này”, đại diện Tổng cục Thuế lưu ý .

Việc thu hút các dự án FDI quy mô lớn, chất lượng cao, công nghệ cao sẽ gặp thách thức, ảnh hưởng đến xuất khẩu và cán cân thanh toán quốc tế.

“Các tập đoàn lớn như Samsung, ngoài đem lại việc làm thì cơ bản sản xuất của họ là phục vụ xuất khẩu. Khi xuất khẩu thì dự trữ ngoại hối của họ để lại Việt Nam. Nếu không có khoản này sẽ ảnh hưởng ngay đến cán cân thanh toán - một góc độ tác động rất lớn”, ông Đặng Ngọc Minh phân tích.

Tuy nhiên, thách thức cũng đi cùng với cơ hội với Việt Nam. Lãnh đạo Tổng cục Thuế cho rằng: Nếu thực hiện theo chương trình này, chúng ta sẽ tăng thu ngân sách từ các dự án DN Việt Nam đầu tư ra nước ngoài, cũng như các dự án đầu tư vào Việt Nam.

“Về lâu dài, khi tham gia chương trình, Việt Nam sẽ phải điều chỉnh thuế suất thuế thu nhập DN lên tối thiểu 15%, điều này đem lại nguồn thu lớn. Tổng thu ngân sách của DN FDI là hơn 206 nghìn tỷ đồng với mức thuế suất trung bình là 12,3%. Nếu thuế được điều chỉnh lên 15% thì chúng ta thu thêm được hàng trăm nghìn tỷ từ việc bỏ các ưu đãi”, ông Minh ước tính.

Tuy nhiên, trước khi tính toán đến các yếu tố này, lãnh đạo Tổng cục Thuế lưu ý phải có hành động cụ thể cho từng đối tượng, trong đó có các dự án đang được hưởng ưu đãi thuế 10% cho cả đời dự án, miễn thuế 4 năm và giảm 50% trong 9 năm tiếp theo. Điều này nhằm đảm bảo lợi ích của nhà đầu tư.

Về lâu dài, cần nghiên cứu trình Chính phủ, Quốc hội ban hành thuế suất thuế thu nhập DN tối thiểu trong nước theo mức 15% để bảo vệ nguồn thu thuế thu nhập doanh nghiệp trong nước.

GS-TSKH Nguyễn Mại, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài (VAFIE), cũng nhận định, tham gia cơ chế Thuế tối thiểu toàn cầu vừa là cơ hội lớn, vừa phải đối phó với thách thức không nhỏ đối với nước ta. Do đó, ông kiến nghị, Việt Nam cần chủ động tham gia cơ chế thuế tối thiểu toàn cầu, tranh thủ cơ hội mới để đẩy nhanh hơn công cuộc cải cách, tạo động lực mới thu hút nhiều vốn FDI hơn, có chất lượng hơn.

Bên cạnh đó, chúng ta cũng cần đối chiếu quy định quốc tế về thuế tối thiểu toàn cầu với chính sách thuế và ưu đãi đầu tư tại Luật Đầu tư, Luật Doanh nghiệp, Luật Thuế và các quy định có liên quan để sửa đổi, bổ sung phù hợp với quy định quốc tế.

Tiếp đến, cần đàm phán lại hợp đồng với doanh nghiệp FDI chịu tác động bởi cơ chế thuế tối thiểu toàn cầu theo nguyên tắc “cùng có lợi”, loại trừ khả năng chuyển thuế sang nước cư trú của nhà đầu tư nước ngoài.

L.Bằng

tin nổi bật

Nền tảng phát triển kinh tế nông thôn ở Tiền Giang

Xây dựng và phát triển thương hiệu cho các sản phẩm chủ lực gắn với truy xuất nguồn gốc hàng hóa đã giúp Tiền Giang có nhiều sản phẩm OCOP cấp tỉnh có sức cạnh tranh.

Phát triển sản phẩm OCOP gắn với xây dựng nông thôn mới ở Thanh Hóa

Huyện Yên Định (Thanh Hóa) đã từng bước tạo thương hiệu cho nông sản địa phương, định danh nông sản, xây dựng chuỗi giá trị hướng đến đưa sản vật của tỉnh đến thị trường trong và ngoài nước.

Hệ giá trị Việt Nam: Sức mạnh nội sinh để phát triển đất nước

Thời kỳ đổi mới, các văn kiện của Đảng, đặc biệt là Văn kiện Đại hội XIII đã đặt ra vấn đề xây dựng văn hóa, chuẩn mực con người Việt Nam là một trong những nội dung trọng tâm, cốt lõi thúc đẩy phát triển đất nước phồn vinh và hạnh phúc.

Đối ngoại tiên phong, đồng hành cùng đất nước

Để nhìn lại những thành tựu đối ngoại đạt được cũng như đưa ra phân tích, đánh giá về thời cơ và thách thức với đối ngoại Việt Nam trong thời gian tới, VietNamNet tổ chức cuộc tọa đàm với chủ đề “Đối ngoại tiên phong, đồng hành cùng đất nước”.

Nguồn lực người Việt ở trong và ngoài nước: Sức mạnh để vươn xa

Dù trong quá khứ hay hiện tại, tương lai, tình yêu đất nước luôn là chất keo kết dính quy tụ đồng bào ta ở khắp năm châu, là nền tảng kiến tạo sức mạnh đại đoàn kết dân tộc và là động lực đưa đất nước ta vươn lên.

Nguồn lực người Việt trong và ngoài nước: Sức mạnh mềm, điểm tựa để vươn xa

Phát huy truyền thống yêu nước nồng nàn và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài (NVNONN) ngay từ khi mới hình thành, đã luôn đồng hành cùng đất nước trong mọi hoàn cảnh.

Giảm nghèo bền vững: Thay đổi phương thức hỗ trợ, thúc đẩy ứng dụng công nghệ

Chương trình MTQG giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021 – 2025 có những thay đổi, bổ sung lớn nào so với giai đoạn trước? Tư duy, phương thức hỗ trợ người nghèo được điều chỉnh ra sao, cùng với đó những thách thức nào đặt ra?...

Chuyển đổi số trong xây dựng nông thôn mới: Cấp 5.300 mã định danh nông sản Việt

Hiện cả nước có 5.300 mã số vùng trồng được công nhận. Đây được coi là mã định danh và là một trong những yêu cầu bắt buộc của các thị trường nhập khẩu nông sản đối với vùng nguyên liệu xuất khẩu.

Nông thôn mới thông minh: Cả hệ sinh thái số hoạt động ở xã thuần nông

Ở xã nông thôn mới thông minh Yên Hòa, cả một hệ sinh thái số đang hoạt động nên người dân có thể quét mã QR code thanh toán khi mua hàng, tư vấn khám bệnh từ xa…

Bảo tồn và lan tỏa văn hóa dân tộc Thái tại làng du lịch cộng đồng Nà Sự, Điện Biên

Chà Nưa là xã miền núi biên giới, cách trung tâm huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên 45km, có 4,1 km đường biên giáp với nước CH Dân chủ nhân dân Lào. Xã có 4 dân tộc cùng sinh sống, trong đó dân tộc Thái chiếm tới 84,73%.

Xòe Thái - biểu tượng văn hóa gắn kết cộng đồng

Giữa tháng 12 năm ngoái, Ủy ban Liên Chính phủ Công ước 2003 của UNESCO về bảo vệ Di sản văn hóa phi vật thể đã chính thức ghi danh Nghệ thuật Xòe Thái của Việt Nam vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

"Mắt thần" giúp xóa tụ điểm ma túy khét tiếng ở Tây Bắc

Từng là một bản ma túy phức tạp với hàng chục con nghiện - Pa Mu (xã Hua Bum, Nậm Nhùn, Lai Châu) nay bình yên hơn nhờ có hệ thống camera giám sát lắp khắp bản.

Bảo tồn văn hóa, xã hội vùng đồng bào DTTS trong tình hình hiện nay

Cộng đồng 54 dân tộc Việt Nam, mỗi dân tộc đều có sắc thái văn hóa riêng, vừa thể hiện bản sắc tộc người, vừa góp phần làm phong phú, đa dạng cho nền văn hóa chung.

Vượt khó thực hiện chỉ tiêu về y tế trong xây dựng nông thôn mới nâng cao

Việc triển khai thực hiện tiêu chí y tế ở các xã nông thôn mới nâng cao trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn đã đạt được những kết quả tích cực.

Những cao tốc kết nối từ Hà Nội đến các tỉnh phía bắc

Những tuyến cao tốc hiện đại, nối liền thủ đô với nhiều tỉnh phía Bắc như Cao tốc Bắc Giang - Lạng Sơn, Cao Bồ - Mai Sơn, Hà Nội - Hải Phòng, Vân Đồn - Móng Cái... giúp việc đi lại nhanh chóng, tạo điều kiện thuận lợi để phát triển kinh tế.