Cần kích thích nền kinh tế

Gần đây, một số chuyên gia kinh tế bắt đầu lên tiếng về một gói kích cầu kinh tế trị giá 8-10% GDP, hay khoảng 800.000 tỷ đồng, và thậm chí lên đến 15% GDP trong vòng 2 năm tới.

Gợi ý này rất đáng chú ý trong bối cảnh Bộ Kế hoạch - Đầu tư được Chính phủ giao thiết kế Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế sau dịch Covid-19.

Nền kinh tế bị nén chặt, đòi hỏi kích thích

Có một câu hỏi cốt tử cần được đặt ra và trả lời là liều lượng, quy mô, thời gian thực hiện của gói kích cầu này như thế nào là vừa đủ để kích thích nền kinh tế không rơi vào trì trệ, để doanh nghiệp và người dân được tiếp sức trở lại nhưng vẫn phải giữ được ổn định kinh tế vĩ mô, kiềm chế lạm phát.

Chắc chắn sẽ cần thêm thời gian để các bộ, ngành, nhất là cơ quan tham mưu là Bộ Kế hoạch và Đầu tư, trả lời câu hỏi này một cách thực chất hòng cân đối nhu cầu kích thích kinh tế và giữ ổn định kinh tế vĩ mô.

Trong bài này chỉ đặt ra vấn đề: Vì sao lại cần thiết một gói kích thích kinh tế?

Có thể thấy, làn sóng dịch bệnh lần thứ 4 khởi phát từ cuối tháng 4 đã để lại những hậu quả cực kỳ nặng nề cho nền kinh tế, cho sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp và sinh kế của người dân.

{keywords}
GDP suy giảm ở mức kỷ lục, sức mua cũng suy giảm kỷ lục chỉ là hai trong rất nhiều dấu hiệu cho thấy nền kinh tế đang bị nén chặt lại

Trong báo cáo cập nhật về tình hình kinh tế vĩ mô tháng 10, Ngân hàng Thế giới tính toán, GDP quý 3 đã giảm 6,2% so cùng kỳ năm 2020, mức giảm mạnh nhất kể từ khi Việt Nam công bố GDP theo quý. Với mức suy giảm sâu này và phụ thuộc vào mức độ mạnh mẽ của quá trình phục hồi kinh tế trong quý 4, GDP năm nay hiện được ước tính tăng trưởng với tốc độ từ 2-2,5%.

Như vậy, con số này thấp hơn đáng kể so với mức 4,8% trong báo cáo hồi tháng 8 của định chế này.

Trước đó, Ngân hàng Phát triển châu Á tính toán, GDP của Việt Nam dự kiến tăng trưởng 3,8% trong năm nay, giảm so với dự báo ở mức 6,7% hồi tháng 4 và 5,8% hồi tháng 7.

Như vậy, dưới con mắt của các nhà tài trợ, triển vọng tăng trưởng đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng so với các kỳ đánh giá trước đây. Những đánh giá này là chưa có tiền lệ kể từ khi các tổ chức này nối lại viện trợ cho Việt Nam đầu những năm 1990.

Ở góc độ tiêu dùng trong nước, sức mua của người dân và doanh nghiệp thể hiện sự kiệt quệ.

Theo Tổng cục Thống kê, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng - 19,8%, - 33,7%, - 28,4% và - 19,5% trong các tháng 7, 8, 9, 10 vừa qua so các tháng tương ứng năm ngoái. Đây là mức giảm rất lớn ở nước ta, nơi 75% dân số dưới 35 tuổi và sức mua luôn tăng 10% trong các năm bình thường.

Cầu yếu làm cho CPI chỉ tăng có 1,81% trong 10 tháng đầu năm nay, mức tăng thấp nhất kể từ năm 2016.

GDP suy giảm ở mức kỷ lục, sức mua cũng suy giảm kỷ lục chỉ là hai trong rất nhiều dấu hiệu cho thấy nền kinh tế đang bị nén chặt lại, đòi hỏi kích thích kinh tế.

Điểm nghẽn này cần được gỡ bỏ kịp thời nếu không muốn nền kinh tế tăng trưởng âm năm nay và nguy hiểm hơn, rơi vào trì trệ trong trung hạn.

Nhiều tổ chức đã ước tính, tăng trưởng năm nay cao nhất chỉ là 3%, sau khi đã rơi về mức 2,9% vào năm ngoái.

Với kịch bản dự báo khả quan nhất, nếu không có các chính sách, giải pháp quyết liệt, tăng trưởng GDP bình quân giai đoạn 2021-2025 chỉ khoảng trên 5%/năm, thấp hơn nhiều so với mục tiêu đề ra.

Thực tế này thách thức hàng loạt mục tiêu phát triển kinh tế xã hội của đất nước trong giai đoạn 5 năm tới, 10 năm tới mà Đại hội 13 đã đặt ra.

Mặc dù Chính phủ đã rất cố gắng, nỗ lực huy động mọi nguồn lực hỗ trợ người dân, doanh nghiệp vượt qua khó khăn của dịch bệnh nhưng quy mô các chính sách hỗ trợ còn tương đối thấp.

Năm nay, gói hỗ trợ ước khoảng 10,5 tỷ USD, tương đương 2,85% GDP. Tỷ lệ này thua xa các quốc gia khác như Mỹ 27,9% GDP, Nhật Bản 44,8% GDP, Thái Lan 15,6% GDP, Malaysia 8,8% GDP, Trung Quốc 6,1% GDP.

{keywords}
Gói kích thích kinh tế là cần thiết lúc này

Nền kinh tế đối mặt với không ít rủi ro, thách thức về lạm phát, thiếu nguyên vật liệu đầu vào, ổn định kinh tế vĩ mô, các cân đối lớn, lao động việc làm, an sinh xã hội, an ninh, trật tự xã hội…

Nguy cơ tụt hậu

Nếu không có chính sách hỗ trợ kịp thời với quy mô đủ lớn, thời gian đủ dài, phạm vi đủ rộng, nền kinh tế không thể sớm phục hồi và tăng trưởng, sẽ tác động đến ngân sách nhà nước, thị trường tài chính, tiền tệ, lao động, việc làm, xã hội... bỏ lỡ các cơ hội mới, thời cơ mới trong chuỗi sản xuất, kinh doanh, đầu tư, thương mại toàn cầu và thích ứng, phát triển với tương lai sau dịch bệnh Covid-19.

Từ đó, ảnh hưởng đến thực hiện các mục tiêu hằng năm, 5 năm, 10 năm, làm suy yếu thành quả, nỗ lực của cả đất nước sau hơn 35 năm Đổi mới, nguy cơ tụt hậu so với khu vực và thế giới.

Tham khảo thêm

Do vậy, việc xây dựng Chương trình tại thời điểm hiện nay là hết sức phù hợp và cấp thiết nhằm tập trung hỗ trợ nền kinh tế sớm vượt qua khó khăn, thúc đẩy tăng trưởng và phát triển, sớm trở lại trạng thái bình thường mới, không “lỡ nhịp” xu thế phục hồi và phát triển của thế giới vì từ đầu năm, các nền kinh tế lớn có xu hướng phục hồi nhanh trở lại.

GDP của Việt Nam đã được điều chỉnh tăng 25% lên 9,1 triệu tỷ năm 2021 từ 6,3 triệu tỷ năm 2020, làm các chỉ số gắn với GDP như nợ công, nợ chính phủ, bội chi… được nới rộng hơn nhiều so với các mức trần hiện tại.

Chính phủ đánh giá, năm nay kinh tế vĩ mô tiếp tục được duy trì ổn định; lạm phát được kiểm soát, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) 9 tháng chỉ tăng bình quân 1,82%, cả năm ước tăng dưới mức Quốc hội giao là 4%; các cân đối lớn của nền kinh tế cơ bản được bảo đảm...

Bội chi NSNN trong phạm vi dự toán (4% GDP); mặt bằng lãi suất giảm; tỷ giá, thị trường ngoại tệ ổn định, dự trữ ngoại hối nhà nước tiếp tục được củng cố.

Đó là những nền tảng rất tích cực, được củng cố và gia tăng trong nhiều năm qua sau những đổ vỡ của cuộc khủng hoảng cách đây hơn một thập kỷ.

Vì thế, gói kích thích kinh tế là cần thiết. Tuy nhiên, vế sau của gói này là đảm bảo ổn định kinh tế vĩ mô, phòng chống lạm phát cũng không thể chủ quan, lơ là.

Tư Giang - Lan Anh

Quan chức hội họp, họ hàng cưới hỏi... thời nay phải thay đổi hết

Quan chức hội họp, họ hàng cưới hỏi... thời nay phải thay đổi hết

Những cuộc hội thảo, hội nghị diễn ra gọn gàng hơn. Những đám cưới không còn mời tràn lan cả ngàn thực khách... Nhờ đại dịch, một nếp sống mới có thể sẽ hình thành, văn minh hơn cũ.

tin nổi bật

Nhật Bản chuẩn bị phổ biến SGK kỹ thuật số hoàn toàn miễn phí

Tương tự sách giáo khoa (SGK) truyền thống, SGK điện tử ở Nhật Bản sẽ được mua bằng ngân sách nhà nước và cấp phát miễn phí cho học sinh.

Đại hội Đảng 20 của Trung Quốc: Thay đổi sâu rộng trong lãnh đạo chủ chốt

Đại hội 20 được coi là hoạt động quan trọng nhất trong đời sống chính trị của Trung Quốc.

Thiếu từ thuốc giải độc đến thuốc tê, đã đến lúc sửa luật Dược

Tình trạng thiếu thuốc chữa bệnh ở các bệnh viện công lập đang khiến xã hội cảm thấy bất an. Thủ tướng liên tục chỉ đạo Bộ Y tế cùng các bộ ngành tìm giải pháp tháo gỡ.

Bốc thăm tìm tham nhũng: Sao cán bộ không tự nguyện được kiểm tra?

Trên tinh thần đảng viên, cán bộ có thể tự nguyện để được kiểm tra, xem như một cách xác tín sự trung thực, chứ đâu cần thụ động ngồi chờ lá thăm may rủi gọi tên mình.

Trung Quốc muốn thành mặt trời địa chính trị?

Trung Quốc không muốn trở thành siêu cường - một cực của nhiều quốc gia trong hệ thống quốc tế. Họ muốn trở thành siêu cường - mặt trời địa chính trị để phần còn lại của hệ thống quay xung quanh.

Bốc thăm tìm tham nhũng và câu hỏi ‘đồng chí có mấy suất đất’

Hà Nội, Đà Nẵng và nhiều địa phương khác đang triển khai bốc thăm ngẫu nhiên để xác minh tính trung thực trong kê khai tài sản của cán bộ, công chức.

Hạn mức tín dụng và những câu hỏi còn treo

Ngân hàng Nhà nước hôm qua đã điều chỉnh chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng năm 2022 đối với các tổ chức tín dụng, và như thông lệ, không công khai chỉ tiêu này mà gửi riêng đến từng đơn vị.

Vì sao cần bỏ trần tín dụng?

Theo nguyên Phó viện trưởng Viện Chiến lược NHNN Phạm Xuân Hòe, trong khi nhu cầu vốn đang rất cần sau 2 năm dịch bệnh thì hạn mức tín dụng được kiểm soát quá chặt chẽ, đạp phanh vào nỗ lực phục hồi kinh tế.

Rủi ro lớn nhất là thanh khoản

Gần đây, đại diện Ngân hàng Nhà nước bắt đầu đề cập đến việc nới lỏng room tín dụng. Tuần Việt Nam trò chuyện với ông Phạm Xuân Hòe, nguyên Phó viện trưởng Viện Chiến lược NHNN.

Đà Lạt ngập nặng: Kết cục không có gì lạ

Cơn mưa chiều 1/9 kéo dài hơn 30 phút khiến Đà Lạt ngập nặng ở khu vực trung tâm với các tuyến đường Ngô Văn Sở, Tô Ngọc Vân, Phan Đình Phùng… Nếu quan sát những gì đã và đang diễn ra thì kết cục đó không lạ, có thể dự báo trước.

Ngày lập quốc trong ký ức người tù Côn Đảo

Khi nghe tin ngày 2/9/1945 Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn độc lập, giáo Quang (Đặng Quang Minh), tù nhân sửa chữa máy ở Đài vô tuyến liền nhanh chóng thông báo cho toàn đảo…

Biển Đông trong trọng tâm chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương

"Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương là trọng tâm trong chiến lược lớn của Mỹ, và nó không thể thành công nếu các quy tắc và liên minh bị đe dọa ở Biển Đông", Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin nói.

Đạo luật Khoa học và Chip giúp Mỹ bắt kịp Trung Quốc?

Việc thông qua đạo luật Khoa học và Chip, với tổng số tiền được phân bổ 280 tỷ USD, được coi là nỗ lực của Mỹ trong việc bắt kịp Trung Quốc trong lĩnh vực công nghệ.

Công nghệ bán dẫn: Chiến trường mới giữa Mỹ và Trung Quốc

Cuộc chiến công nghệ giữa Mỹ và Trung Quốc đã bước vào thời kỳ mới, chạy đua cho việc phát triển chip bán dẫn.

Dự luật về khí hậu và sức khỏe: Sự tranh cãi mệt mỏi của quốc hội Mỹ

Không có gì mô tả rõ ràng hơn sự mất thì giờ và lộn xộn trong vận hành của một thể chế dân chủ bằng việc bàn thảo, tranh cãi, cò kè, cản trở… và thông qua dự luật Inflation Reduction Act tại Mỹ vào đầu tháng này.