Tuyến bài “Khi chiến tranh đi qua, lời thề ở lại” là hành trình VietNamNet tìm về những con người, gia đình và làng quê đã đi qua bom đạn, tù đày, thương tật và mất mát; để thấy hòa bình hôm nay không chỉ được viết bằng chiến công, mà còn bằng những lời thề lặng lẽ được giữ trọn qua nhiều thế hệ.
Mỗi năm, đến ngày 27/7, người dân làng Cẩm Sa và Thạch Tân ở Đà Nẵng lại sửa soạn mâm cơm, thắp hương tưởng nhớ hàng trăm liệt sĩ. Có người không rõ ngày hy sinh, có người chưa tìm thấy hài cốt nhưng trong ngày giỗ chung ấy, không ai bị lãng quên.
Từ ký ức chiến trường Tam Sơn, bà Đặng Thị Cúc đã băng rừng, lội suối suốt 20 năm, giúp nhiều gia đình tìm được hài cốt liệt sĩ. Ở tuổi 75, điều khiến bà day dứt nhất vẫn là những phần mộ chưa có tên trong nghĩa trang quê nhà.
Mang trên mình thương tật 81% từ chiến tranh, Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Thanh Xuân lại thêm một lần nén đau khi con trai hy sinh trong lúc làm nhiệm vụ cứu hộ giữa thời bình.
Từng hoạt động giữa lòng địch, bị bắt, tra tấn nhưng không khuất phục, Anh hùng Ngô Thị Huệ đã đi qua tù đày, mất mát và những vết thương không lành. Ở tuổi ngoài 80, “con sóc nhỏ” năm nào vẫn lặng lẽ kể lại ký ức một thời lửa đạn cho thế hệ trẻ.
Bốn lần rơi vào tay địch, đối mặt nhiều cực hình tra tấn, nữ anh hùng biệt động Nguyễn Thị Lài vẫn giữ trọn lời thề không khai. Với bà, lời cha dặn trước ngày lên đường đã trở thành điểm tựa đi qua những tháng ngày sinh tử.
Từ cô bé giao liên giữa đại ngàn A Lưới, Hồ Kan Lịch trở thành nữ Anh hùng đầu tiên của dân tộc Pa Kô, người từng bắn rơi máy bay Mỹ và 7 lần vinh dự được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh.
