
Phủ Khống nằm trên tuyến tham quan số 1 của Khu du lịch sinh thái Tràng An (Ninh Bình), hành trình đi qua 3 điểm tâm linh và 9 hang động, kéo dài khoảng 3 - 3,5 giờ.
Nằm gần cửa hang Khống, hướng về thung Khống, ngôi phủ nép mình dưới những dãy núi đá vôi trùng điệp, gắn với nhiều câu chuyện và truyền thuyết về triều Đinh, trong đó có bí ẩn về nơi an táng vua Đinh Tiên Hoàng.

Những câu chuyện gắn với triều Đinh
Theo nội dung văn bia tại Phủ Khống, vào thế kỷ X, khu vực này nằm ở cửa ngõ phía Tây Nam của kinh đô Hoa Lư.
Sau khi vua Đinh Tiên Hoàng và con trai là Đinh Liễn bị sát hại, Đinh Toàn lên ngôi khi còn nhỏ. Trong bối cảnh nhà Tống có nguy cơ đem quân xâm lược, Thái hậu Dương Vân Nga trao áo long bào cho Thập đạo tướng quân Lê Hoàn. Sau đó, Lê Hoàn lên ngôi, lập ra nhà Tiền Lê.

Theo văn bia và những câu chuyện lưu truyền tại địa phương, sau khi Lê Hoàn lên ngôi, một số quan lại trung thành với nhà Đinh đã chống lại triều đình mới.
Trong đó, Đinh Công Tiết Chế được cho là một vị quan từng bị giam lỏng tại khu vực nay là Phủ Khống. Khi biết các lực lượng chống lại nhà Lê đều thất bại, những người liên quan bị bắt hoặc sát hại, ông đã tuẫn tiết. Người dân sau đó lập nơi thờ phụng ông tại đây.

Phủ Khống còn gắn với truyền thuyết về 7 vị công thần nhà Đinh.
Tương truyền, sau khi vua Đinh Tiên Hoàng bị sát hại, 7 vị công thần được giao lo việc khâm liệm và đưa thi hài nhà vua đi an táng. Để giữ tuyệt đối bí mật về nơi đặt mộ thật, họ cùng đoàn tùy tùng sau đó đã tuẫn tiết, mang theo bí mật xuống lòng đất.
Chính câu chuyện ấy khiến vùng thung Khống đến nay vẫn được bao phủ bởi những lớp huyền tích về ngôi mộ của vị Hoàng đế mở đầu thời kỳ nhà nước phong kiến trung ương tập quyền ở Việt Nam.

Truyền thuyết 99 quan tài và bí mật mộ vua Đinh
Câu chuyện về những người được giao bảo vệ bí mật nơi an táng vua Đinh cũng trở thành nguồn cảm hứng cho bộ phim huyền sử Hộ linh tráng sĩ - Bí ẩn mộ vua Đinh.
Bộ phim xây dựng câu chuyện về 7 Hộ linh tráng sĩ thực hiện nhiệm vụ cuối cùng được Tiên Đế giao phó. Các nhân vật phải đưa 99 quan tài của Đinh Tiên Hoàng đi theo nhiều hướng khác nhau nhằm đánh lạc hướng những thế lực muốn tìm kiếm và phá hoại lăng mộ.

Từ chất liệu truyền thuyết, tác phẩm đặt ra giả thuyết về những gì được cất giấu trong các quan tài và bí mật mà những tráng sĩ phải đánh đổi mạng sống để bảo vệ.
Các phân cảnh của bộ phim được thực hiện tại Ninh Bình, nơi cảnh quan núi đá, sông nước và hệ thống di tích lịch sử gắn với cố đô Hoa Lư tạo nên không gian đặc trưng cho câu chuyện.
Cây thị cổ thụ cho hai dạng quả
Bên cạnh những huyền tích về triều Đinh, ngay trước Phủ Khống còn có một cây thị cổ thụ gây chú ý với hiện tượng đặc biệt.
Cây thường chín rộ vào khoảng trung tuần tháng 8 âm lịch, trùng thời điểm diễn ra các hoạt động tưởng niệm vua Đinh. Điều khiến nhiều du khách tò mò là trên cùng cây xuất hiện hai dạng quả khác nhau: quả tròn và quả dẹt, thậm chí có thể cùng hiện diện trên một cành.
Đây là một trong những điều thú vị được người dân và du khách nhắc đến khi tới Phủ Khống.

Giữa lớp lớp núi đá và mặt nước xanh của Tràng An, Phủ Khống vì thế không chỉ là một điểm dừng chân tâm linh. Những câu chuyện về 7 vị công thần, bí mật mộ vua Đinh cùng cây thị cổ thụ hai dạng quả đã tạo cho nơi đây một sắc màu huyền bí riêng biệt.
Phủ Khống được xây dựng trên khu đất bằng phẳng dưới chân núi Vồng Cung và núi Sơn Dương, xung quanh là vùng thung lũng ngập nước. Công trình quay về hướng Đông Nam, nằm dưới vòm núi đá, được dựng chủ yếu bằng đá và gỗ theo kiến trúc chữ Đinh.
Ngày nay, theo những con thuyền len giữa các dãy núi đá vôi của Tràng An, du khách đến Phủ Khống không chỉ để chiêm bái mà còn để nghe lại những câu chuyện đã được lưu truyền qua nhiều thế hệ - những câu chuyện mà ranh giới giữa lịch sử và huyền tích đến nay vẫn khiến nhiều người tò mò.

Trong khuôn viên Phủ Khống còn có một cây thị cổ thụ chín rộ vào trung tuần tháng 8 âm lịch, đúng dịp giỗ vua Đinh. Điều đặc biệt là cây cho ra 2 loại quả khác nhau: cùng trên một cành cây lại có cả quả tròn lẫn quả dẹt. Đến nay, vẫn chưa ai lý giải được hiện tượng kỳ bí này.

