Nằm trên đỉnh động Thăng Thiên thuộc dãy núi Đại Huệ (xã Đại Huệ, Nghệ An), chùa Đại Tuệ từ lâu được xem là một trong những điểm đến linh thiêng của xứ Nghệ. Ngôi chùa tọa lạc ở độ cao hơn 450m so với mực nước biển, bao quanh là núi non trùng điệp và cảnh sắc thanh bình.
Tương truyền, ngôi chùa được hình thành từ thời Mai Hắc Đế khởi nghĩa chống quân Đường (vào năm 722 sau Công nguyên). Đến thế kỷ 15, vua Hồ Quý Ly cho dựng lại chùa để thờ Phật bà Đại Tuệ - người được cho là đã giúp nhà Hồ xây thành Đại Huệ làm căn cứ chống giặc Minh.
Ngôi chùa còn gắn với dấu ấn lịch sử thời Tây Sơn. Năm 1789, trên đường tiến quân ra Bắc đại phá quân Thanh, vua Quang Trung từng dừng chân tại đây để chiêu mộ và huấn luyện quân sĩ. Nhà sư ở chùa đã hiến kế giúp đoàn quân chọn đường hành quân bí mật, vừa tránh tai mắt địch, vừa rút ngắn quãng đường tiến ra Thăng Long.
Sau khi lên ngôi, vua Quang Trung ban chiếu cấp 20 mẫu ruộng cho chùa để người dân canh tác, lo việc hương khói quanh năm. Đến nay, khu vực dưới chân núi vẫn còn địa danh gọi là “ruộng chùa”.
Năm 2011, chùa Đại Tuệ được khởi công phục dựng quy mô lớn với 4 hạng mục chính gồm chùa Trình, chùa Hạ, chùa Trung và chùa Thượng. Sau 4 năm xây dựng, quần thể kiến trúc dần hoàn thiện, trở thành điểm tham quan, chiêm bái thu hút đông đảo du khách và Phật tử.
Lối vào chùa nổi bật với cổng tam quan ba mái lợp ngói, chạm khắc hoa văn cách điệu. Từ đây, du khách có thể phóng tầm mắt bao quát toàn bộ không gian kiến trúc phía sau.
Trong khuôn viên chùa đặt nhiều tượng La Hán bằng đá nguyên khối cao hơn 2m. Dưới mỗi pho tượng là những câu thơ mang ý nghĩa giáo dục, hướng con người đến lối sống thiện lành.
Điểm nhấn nổi bật nhất của chùa Đại Tuệ là bảo tháp 9 tầng cao 32m thờ Phật, tọa lạc giữa không gian núi rừng hùng vĩ.
Dọc đường lên tháp có một ngôi mộ đá gắn với giai thoại về vua Cảnh Thịnh (Quang Toản) - con vua Quang Trung. Tương truyền, sau khi bị quân Nguyễn truy đuổi, ông đã lên núi Đại Huệ xuống tóc đi tu tại chùa và sau khi qua đời được người dân an táng tại đây.
Bên trong chính điện và tổ đường lưu giữ nhiều pho tượng Phật được chế tác từ gỗ dâu nguyên khối, mang giá trị nghệ thuật và tâm linh đặc sắc.
Năm 2016, Hội Kỷ lục gia Việt Nam xác lập 4 kỷ lục cho chùa Đại Tuệ gồm: ngôi chùa có nhiều tượng hồng ngọc nhất, nhiều tượng gỗ dâu nguyên khối nhất, hệ thống câu đối thư pháp thuần Việt nhiều nhất và chùa trên núi có hồ nhân tạo lớn nhất Việt Nam.
Từ chùa Đại Tuệ có thể ngắm toàn cảnh làng quê xứ Nghệ, những cung đường uốn lượn quanh dãy Đại Huệ và trải nghiệm “săn mây” giữa không gian thanh tịnh.
.svg){kind=icon}
