“Muốn làm được một cái áo vỏ cây phải đi rừng cả ngày, chọn đúng cây, rồi làm rất lâu mới xong. Không phải ai cũng làm được”, già làng C’Lâu Blao (83 tuổi, thôn Voòng, xã Hùng Sơn, Đà Nẵng) chia sẻ.
Đi cùng dân làng giữa trận dịch
Ở thôn Lao Đu, xã Khâm Đức, TP Đà Nẵng, già làng A Song Ba là người được đồng bào Gié Triêng tin tưởng, quý trọng.
Sinh năm 1949 tại vùng Đắk Plô, huyện Đắk Glei, tỉnh Kon Tum (cũ), già A Song Ba tham gia hoạt động cách mạng từ khi còn trẻ và được kết nạp vào Đảng năm 1972.
Sau ngày đất nước thống nhất, ông được tín nhiệm làm Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn Lao Đu, thường xuyên đến từng nhà vận động bà con tăng gia sản xuất, giữ gìn đoàn kết.
Năm 1988, một trận dịch tả xảy ra tại làng Lao Đu cũ, khiến nhiều người tử vong. Trước nỗi lo dịch bệnh, hơn 30 hộ dân với khoảng 160 người quyết định rời làng, tìm nơi ở mới gần trạm y tế.
Già Ba nhiều lần khuyên bà con bình tĩnh nhưng dân làng vẫn quyết đi. Cuối cùng, ông chọn đi cùng bà con, băng rừng về phía Bắc.
“Mình không thể bỏ dân làng tự đi được”, ông nhớ lại.
Đoàn người mang theo vật dụng thiết yếu, gia súc, gia cầm. Người khỏe hỗ trợ người yếu, có lúc phải cõng người bệnh trên đường.
Sau nhiều ngày băng rừng, họ đến xã Phước Đức, huyện Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam (cũ), tìm đất dựng nhà, bắt đầu cuộc sống mới.
Theo lời già Ba, thời điểm ấy, việc để người dân rời làng, di cư tự do có thể khiến cán bộ, đảng viên phụ trách địa bàn phải chịu kỷ luật. Dù biết điều đó, ông vẫn quyết định đi cùng bà con.
Sau cuộc di cư, già Ba bị kỷ luật và khai trừ khỏi Đảng. Dù vậy, ông vẫn cùng dân làng khai hoang, làm ruộng, từng bước gây dựng cuộc sống mới.
Đến năm 1994, với sự hỗ trợ của chính quyền địa phương, người dân Lao Đu chuyển về xã Phước Xuân, nay thuộc xã Khâm Đức. Tên Lao Đu được giữ lại như một phần ký ức về quê cũ.
Những năm sau đó, già Ba tiếp tục vận động bà con định canh, định cư, làm lúa nước, phát triển kinh tế vườn - trại và hạn chế phá rừng làm nương rẫy.
Qua nhiều năm, cuộc sống người dân Lao Đu từng bước ổn định. Nhà cửa khang trang hơn, đường làng được bê tông hóa, trẻ em có điều kiện đến trường.
Già Ba cũng tích cực vận động người dân hiến đất mở đường bê tông, góp ngày công làm nhà văn hóa và đường vào khu sản xuất.
Ngày 13/10/2003, già A Song Ba được kết nạp lại vào Đảng tại Đảng bộ xã Phước Xuân (cũ).
“Tôi không nghĩ đời mình lại được vào Đảng lần thứ hai. Còn sức khỏe thì tôi còn cống hiến, tiếp tục vận động để dân làng phát triển”, ông chia sẻ.
Tiếng kẻng hơn 20 năm
Một trong những việc già Ba dành nhiều tâm huyết là chuyện học của trẻ em trong làng.
Khi địa phương cần đất xây điểm trường Tiểu học Võ Thị Sáu tại thôn Lao Đu, già A Song Ba tiên phong hiến khoảng 2.000m² đất của gia đình. Có trường rồi, ông lại nghĩ cách để trẻ chăm học, hình thành nề nếp.
Từ đó, “Tiếng kẻng học bài” ra đời.
Hơn 20 năm qua, cứ đúng 19h, tiếng kẻng từ nhà già Ba lại vang lên, báo hiệu giờ trẻ em trong thôn ngồi vào bàn học.
Anh A Thể, Trưởng thôn Lao Đu cho biết, âm thanh ấy đã trở nên quen thuộc với nhiều thế hệ người dân nơi đây.
“Tiếng kẻng đều đặn vang lên từ nhà già Ba đã hơn 20 năm. Nhiều đứa trẻ trong làng học hành, đi ra ngoài đổi thay số phận cũng nhờ tiếng kẻng đó”, anh A Thể chia sẻ.
Cách vận động của già Ba nhiều năm qua vẫn vậy: muốn bà con làm theo, bản thân phải gương mẫu làm trước.
Từ chuyện trồng cây quanh nhà, đưa chuồng nuôi gia súc ra xa nơi ở đến phát triển sản xuất, giữ vệ sinh môi trường, già Ba đều làm trước để bà con nhìn thấy hiệu quả.
Theo ông Hồ Công Điểm, Chủ tịch UBND xã Khâm Đức, già A Song Ba là người có uy tín, trách nhiệm và luôn gương mẫu trong các phong trào tại địa phương. Dù tuổi cao, ông vẫn tích cực vận động bà con đoàn kết phát triển kinh tế, xây dựng đời sống văn hóa.
Ông Điểm cho rằng sự gần gũi, tận tụy giúp già Ba tạo được niềm tin trong cộng đồng, vì vậy những việc ông vận động thường được bà con đồng tình, hưởng ứng.
Bước chân của già A Song Ba nay đã chậm hơn, sức khỏe không còn như trước. Nhưng mỗi khi làng có việc, ông vẫn góp sức trong khả năng của mình.
Mỗi tối, tiếng kẻng quen thuộc vẫn vang lên giữa Lao Đu, nhắc trẻ em đến giờ học - việc làm giản dị được già Ba bền bỉ duy trì suốt hơn 20 năm.
Già Bríu Pố, ở thôn Arớh (xã Tây Giang, Đà Nẵng), được bà con gọi là "già làng 4 giỏi" - học giỏi, làm kinh tế giỏi, giữ văn hoá giỏi và vận động dân bản giỏi. Giữa những bản làng sương phủ, ông là điểm tựa của cộng đồng Cơ Tu nhiều năm qua.
"Đụng" tới mảng nào của nghệ thuật truyền thống Cơ Tu, già làng C'lâu Nhím cũng am tường. Ông còn là người có uy tín được bà con ở thị trấn Prao nể phục.
.svg){kind=icon}
