Chàng trai Bru Vân Kiều đưa văn hóa dân tộc lên TikTok, Facebook

Từ những nhọc nhằn đến hành trình tìm về cội nguồn

Hồ Quang Tiến sinh ra và lớn lên tại buôn Tà Đỗq, xã Ea Phê, tỉnh Đắk Lắk. Tuổi thơ của anh gắn với nếp sống giản dị của buôn làng và những câu chuyện văn hóa được truyền qua nhiều thế hệ.

Năm 2011, khi bước chân vào giảng đường dự bị Đại học Tây Nguyên cũng là lúc gia đình Tiến đối diện với biến cố lớn. Mẹ anh mắc bệnh hiểm nghèo, còn cha phải làm thợ hồ để xoay xở viện phí.

Không muốn trở thành gánh nặng cho gia đình, Tiến vừa học vừa làm thêm nhiều công việc như phục vụ quán ăn, hái cà phê thuê để phụ giúp cha mẹ.

Những năm tháng khó khăn ấy rèn cho anh sự kiên trì, nhưng cũng khiến Tiến luôn đau đáu một câu hỏi: Mình là ai và giá trị văn hóa của dân tộc mình đang được gìn giữ như thế nào?

“Cội - Nối - Mở” để văn hóa không bị lãng quên

Ban đầu, ý tưởng đưa văn hóa truyền thống lên mạng xã hội không nhận được sự đồng thuận từ tất cả mọi người. Một số già làng, nghệ nhân lo ngại rằng những giá trị thiêng liêng như cồng chiêng, điệu hát Ta oaiq khi xuất hiện trên Facebook, TikTok có thể bị thương mại hóa hoặc mất đi sự trang nghiêm vốn có.

Hiểu được những băn khoăn đó, Tiến không vội thay đổi mà chọn cách “Nối” - lắng nghe và học hỏi từ những người am hiểu văn hóa nhất trong cộng đồng.

Trước mỗi video đăng tải, anh đều xin ý kiến của nghệ nhân, già làng để đảm bảo nội dung truyền tải đúng tinh thần truyền thống.

Dần dần, khi những hình ảnh về đời sống Bru Vân Kiều nhận được sự quan tâm của cộng đồng mạng, các già làng cũng nhìn thấy một cơ hội mới: nếu văn hóa không được kể lại bằng ngôn ngữ của thời đại, nguy cơ bị lãng quên là điều khó tránh khỏi.

Sự cẩn trọng của những người đi trước trở thành “bộ phanh” giúp Tiến đổi mới nhưng không đánh mất bản sắc.

Đưa tiếng nói buôn làng đến gần thế hệ trẻ

Từ tình yêu với văn hóa dân tộc, Tiến xây dựng kênh “Nhịp sống Bru Vân Kiều” trên các nền tảng số.

Không lựa chọn cách kể chuyện cầu kỳ, anh tập trung vào những điều gần gũi: hình ảnh đôi bàn tay nghệ nhân chế tác nhạc cụ, âm thanh của cồng chiêng, những bữa cơm gia đình, sinh hoạt thường ngày trong buôn làng hay những làn điệu dân ca được cất lên bằng cả tiếng Việt và tiếng dân tộc.

Những video ngắn dưới 60 giây ấy giúp văn hóa Bru Vân Kiều tiếp cận một cách tự nhiên hơn với người trẻ.

Đến nay, kênh “Nhịp sống Bru Vân Kiều” đã thu hút hàng chục nghìn người theo dõi và hàng triệu lượt xem trên các nền tảng số.

Khi văn hóa truyền thống tìm thấy khán giả mới

Một trong những kỷ niệm đáng nhớ nhất với Tiến là chuyến đưa đoàn nghệ nhân Bru Vân Kiều tham gia Lễ hội Âm nhạc Bridge Fest 2024 tại Hà Nội.

Giữa không gian hiện đại của thủ đô, tiếng cồng chiêng vang lên và nhận được sự hưởng ứng của hàng nghìn khán giả. Với Tiến, khoảnh khắc ấy là minh chứng rằng văn hóa truyền thống không hề xa cách với đời sống đương đại.

Hiện nay, Tiến còn là Phó chủ nhiệm Câu lạc bộ Trí Việt, nơi anh trực tiếp truyền dạy văn hóa dân tộc cho các em nhỏ.

Thay vì chỉ học qua sách vở, các em được trải nghiệm chơi nhạc cụ, tham gia trò chơi dân gian, tìm hiểu trang phục truyền thống và tập kể câu chuyện về chính văn hóa của quê hương mình.

Qua những hoạt động đó, Tiến mong muốn các em không chỉ hiểu về nguồn cội mà còn hình thành sự tự tin, lòng biết ơn và sự tôn trọng đối với những giá trị văn hóa xung quanh.

Trong 3-5 năm tới, chàng trai Bru Vân Kiều đặt mục tiêu hoàn thành bộ phim tài liệu “Dòng chảy ký ức Bru Vân Kiều”. Anh mong muốn xây dựng một câu chuyện dài hơn về con người, văn hóa và ký ức của cộng đồng mình, để những giá trị ấy có thể tiếp tục được kể lại với nhiều thế hệ mai sau.

Sau 20 năm, người Bru Vân Kiều bản Đoòng vỡ òa khi tự tay thu hoạch lúaSau gần 20 năm phụ thuộc vào nguồn lương thực từ bên ngoài, người dân bản Đoòng nay vỡ òa khi tự tay thu hoạch bông lúa chín vàng. Với bà con Bru Vân Kiều, mùa gặt không chỉ mang về những bao lúa đầy hạt mà còn mở ra hành trình tự chủ lương thực.