icon navigator icon

Có thể thấy Chiến lược của chính quyền Biden được thể hiện qua Hướng dẫn Chiến lược an ninh quốc gia tạm thời được công bố hồi tháng 3; Ngân sách Tổng thống cho Bộ Quốc phòng 2022; Những tiền lệ của ông Biden trong chính sách quốc phòng và ngoại giao; và các quyết định đã được đưa ra hay không đưa ra sau nhiều tuyên bố. 

Cách tiếp cận của ông Biden đối với chính sách quốc phòng và đối ngoại tương đồng với chính quyền Barack Obama khi ông Biden là Phó Tổng thống. Bộ máy của ông Biden cũng tập hợp phần lớn nhân sự đã từng làm trong chính quyền Obama, chỉ thêm một số mới, cũng đều là những người ủng hộ và có quan điểm tiếp tục chính sách của ông Obama. 

Ngoài ra, ông Biden cũng đang đảo ngược gần như mọi chính sách - đối nội, đối ngoại và quốc phòng - của chính quyền Donald Trump (2016-2020), giống như cách ông Trump đã loại bỏ chính sách của người tiền nhiệm Obama. 

{keywords} 

Mục tiêu bao trùm của ông Biden là chuyển đổi toàn diện nền quản trị, kinh tế và xã hội của nước Mỹ, lấy công bằng xã hội, phân biệt chủng tộc mang tính hệ thống và biến đổi khí hậu để làm nền tảng cho mọi chính sách đề ra. 

Khẩu hiệu của ông Biden là “Nước Mỹ đã trở lại”. Ý của ông là nước Mỹ sẽ xây dựng các liên minh và quan hệ đối tác với các quốc gia và tổ chức trong khu vực, quốc tế để thực hiện mục tiêu chính sách được cả hai bên quan tâm. Điều này bao gồm việc đạt được sự đồng thuận thông qua thỏa hiệp, có tính đến các lợi ích cạnh tranh. Mỹ sẽ quay lại đường lối ngoại giao “Lãnh đạo từ phía sau”. 

{keywords}

Trong hội nghị các nước G7 tổ chức hồi tháng 6, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron nói rằng, ông rất vui vì ông Biden đã tái gia nhập “Câu lạc bộ”. Ông Macron coi ông Biden là người coi trọng phúc lợi, theo chủ nghĩa toàn cầu, chủ nghĩa đa phương và e dè trong hành động. 

Ông Biden tin vào “quyền lực mềm” với quan điểm lực lượng quân sự là phương sách cuối cùng - được sử dụng hoặc đe dọa sử dụng - hoặc sẽ hoàn toàn không được dùng đến. Ngoại giao sẽ là giải pháp tiên quyết. Mỹ sẽ đóng vai trò là hình mẫu cho các giá trị toàn cầu và văn hóa Mỹ; “Thuyết phục” thông qua đối thoại “mang tính xây dựng”; và đưa ra các hình thức khuyến khích - viện trợ, tài trợ, thương mại, hỗ trợ - để thúc đẩy hợp tác. 

Ông Biden nhấn mạnh, nước Mỹ phải giải quyết các rắc rối, thất bại của chính mình trước khi chỉ trích các quốc gia khác. Ông ấy cũng giảm nhẹ trọng tâm bên ngoài mà tập trung nhiều hơn vào các vấn đề trong nước. Nhưng giống như thời chính quyền Obama, chính sách đối ngoại và quốc phòng có khả năng sẽ làm lu mờ chính sách đối nội. 

Thực tế cho thấy là cách tiếp cận “quyền lực mềm” không hiệu quả ở nhiều nơi dưới thời của cựu Tổng thống Obama và việc ông Biden theo đuổi triết lý này có thể là không phù hợp. Thời gian sẽ cho chúng ta câu trả lời. 

{keywords} 

Hướng dẫn Chiến lược an ninh quốc gia tạm thời nêu đích danh Trung Quốc là “đối thủ cạnh tranh” và mối đe dọa chính của nước Mỹ. Tiếp theo là Nga. Như vậy, không cần phải nói thẳng ra, khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương và Biển Đông đã trở thành những mối quan tâm hàng đầu của Mỹ. 

Hướng dẫn Chiến lược an ninh quốc gia tạm thời bao gồm những nội dung có thể được gọi là "cuộc cạnh tranh toàn diện" để đối đầu với Trung Quốc. Mục tiêu là để răn đe. 

Chiến tranh mạng, chiến tranh trong không gian và chiến tranh bằng công nghệ tiên tiến được nhắc đến trong chiến lược này nhưng không phải là trọng tâm, mặc dù công nghệ sẽ định hình tương lai của chiến tranh. 

Hướng dẫn Chiến lược an ninh quốc gia tạm thời đề cập đến việc hiện đại hóa kho vũ khí hạt nhân và tăng cường nỗ lực phi hạt nhân hóa hành tinh. 

{keywords} 

Ngân sách quốc phòng hầu như không có gì thay đổi, không có nguồn dành cho chiến lược toàn diện. Trước thời chính quyền Obama, nước Mỹ đã chuẩn bị sẵn sàng nguồn lực để đủ sức đối phó với cả hai cuộc chiến một lúc nếu xảy ra. Hiện tại lúc này, Mỹ khó có thể cầm cự được dù chỉ một cuộc chiến. 

Ông Biden dành 715 tỷ USD cho ngân sách quốc phòng. Với mức lạm phát đã công bố, ngân sách thực tế sẽ phải trừ đi 4 tỷ USD. Ông Biden đang giảm trọng tâm vào quốc phòng, giống như các cựu Tổng thống Jimmy Carter và Barack Obama. 

Thượng viện, trong một động thái được cả hai đảng ủng hộ, lại đưa ra một kế hoạch khác: tăng ngân sách quốc phòng lên 778 tỷ USD; nhưng liệu Thượng viện có giành được phần thắng hay không? 

Chính quyền Biden lập luận rằng, ngân sách quốc phòng của Mỹ đang cao hơn so với Trung Quốc, Nga và các đối thủ khác nên không có gì phải lo lắng. Nhưng vấn đề ở chỗ, các nước đối thủ chắc chắn không đời nào đưa ra con số chính xác về chi tiêu ngân sách của họ. 

Ngoài ra, ông Biden vẫn đang tiếp tục vay và chi 10 nghìn tỷ USD và hơn thế vào chương trình chuyển đổi xã hội, trong khi ngân sách quốc phòng vẫn không thay đổi. 

{keywords} 

Chính quyền Mỹ đã chính thức gia hạn Hiệp ước vũ khí chiến lược mới (New Start) với Nga vào tháng 2 năm nay. Hai nước đã quyết định không gây áp lực buộc Trung Quốc phải tham gia hiệp ước này. 

Như vậy, Mỹ và Nga, giả sử cả hai đều tuân thủ nghiêm ngặt hiệp ước, đã tự “lấy dây buộc mình” trong khi Trung Quốc có thể rộng tay chế tạo bao nhiêu vũ khí hạt nhân tùy thích. Các nhà phê bình cho rằng chính quyền Mỹ chỉ đơn thuần muốn đạt được một “thắng lợi chính sách” bằng cách ký kết một hiệp ước đã bị người tiền nhiệm Donald Trump bác bỏ. 

Trung Quốc ước tính có 350 đầu đạn hạt nhân, chỉ chiếm một phần nhỏ so với 3.800 đầu đạn hạt nhân của Mỹ. Nga vẫn là nước đứng đầu nhưng không ai thực sự biết số lượng cụ thể là bao nhiêu. Mỹ cần thay thế, nâng cấp hoặc cải tiến kho vũ khí để duy trì tính cạnh tranh nhưng lại không có đủ kinh phí cho việc này. Tuy nhiên, Thượng viện đã bổ sung 28 tỷ USD ngân sách dành cho vũ khí hạt nhân. 

Trung Quốc đang xây dựng ít nhất 100 hầm chứa vũ khí hạt nhân kiên cố ở khu vực sa mạc phía tây của nước này. Động thái này rõ ràng là để răn đe. Cùng với đó, chính quyền Bắc Kinh còn đang mở rộng hạm đội tàu ngầm hạt nhân, sản xuất tên lửa tối tân tầm ngắn, tầm trung và tầm xa. Trung Quốc đang tận dụng chính những hạn chế của Mỹ. 

{keywords} 

Vũ trụ là mặt trận tiếp theo, không chỉ để thăm dò mà còn hướng đến quân sự hoá. Các nền tảng không gian có thể trở thành nơi lưu trữ vũ khí tối tân - chẳng hạn như vũ khí laser, robot, thiết bị bay không người lái, tên lửa siêu thanh - để làm gián đoạn liên lạc vệ tinh và mạng máy tính, đồng thời tiêu diệt các mục tiêu trên Trái đất... Năm 2020, ông Trump đã thành lập Lực lượng Không gian để đối phó với những kẻ thù của nước Mỹ. 

Chính quyền đương nhiệm tiếp tục duy trì Lực lượng Không gian nhưng không mấy nhiệt tình với nguồn phân bổ ngân sách là 17 tỷ USD. Khoản kinh phí như vậy là quá ít ỏi dành cho một lĩnh vực non trẻ chỉ vừa mới hình thành được 1 năm. Trong khi đó, chính quyền Biden tiếp tục rót thêm nhiều tỷ USD vào các nghiên cứu về năng lượng tái tạo, đặc biệt là xe điện và biến đổi khí hậu. 

Nhiều nghiên cứu và phân tích độc lập cho thấy Mỹ đang tụt hậu so với Trung Quốc và Nga trong việc phát triển và triển khai công nghệ phức tạp để đối phó với các cuộc chiến tranh trong tương lai. Tương lai đó có thể đã bắt đầu từ bây giờ.

* Phần 2: Mỹ với Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương: Quyền lực mềm để giải quyết vấn đề

Tiến sỹ Terry F. Buss - Chuyển ngữ: Đào Thuý         

Thiết kế: Nguyễn Ngọc

Đối thoại Thiên Tân: Mỹ - Trung trong tâm thế giằng co

Đối thoại Thiên Tân: Mỹ - Trung trong tâm thế giằng co

Cuộc gặp cấp cao Mỹ - Trung lần thứ hai diễn ra mới đây tại Thiên Tân (Trung Quốc) giữa Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Wendy Sherman với Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị và các quan chức của Trung Quốc.

Tiến sỹ Terry F. Buss Giáo sư về Chính sách công và Quản lý. Học giả nghiên cứu Học viện Hành chính quốc gia Hoa Kỳ.

tin nổi bật

Đất đai và chuyện ‘con đẻ, con nuôi’

Đất thương mại, dịch vụ là “con gà đẻ trứng kim cương” nhưng lại bị coi là “con nuôi” trong thể chế, luật pháp nên nguồn lực cực lớn này đang bị lãng phí.

Ngân hàng bán ‘bia kèm lạc’, khách hàng bức xúc ‘một cổ hai tròng’

Việc nhân viên ngân hàng ép người vay tiền mua bảo hiểm đang trở thành vấn nạn gây nhức nhối cho không ít người.

Giáo viên ở Mỹ ứng xử ra sao với ChatGPT?

Sau khi công cụ ChatGPT ra đời, ở mọi nơi, mọi lĩnh vực đã dấy lên nhiều bàn thảo gay gắt. Cô giáo Đinh Thu Hồng, từ Mỹ, viết cho Tuần Việt Nam về những thay đổi với cô và ngành giáo dục Mỹ.

ChatGPT ngày càng được cải tiến nhưng bạn đã biết hỏi?

ChatGPT là ứng dụng dựa trên mô hình GPT (Generative Pre-training Transformer) với các bộ chuyển hóa (transformer) đã được đào tạo trước (pre-trained). ChatGPT được huấn luyện từ 570 GB tài liệu từ sách báo, Wikipedia, văn bản thu thập trên mạng.

Tất cả phục vụ Tổ quốc, phụng sự Nhân dân

Không tới tầm Nhân dân, Đảng nhất định không thể lãnh đạo, cầm quyền một cách ngang tầm và xứng đáng với lịch sử, với Đất nước và với Nhân dân.

ChatGPT là công cụ AI hữu hiệu phục vụ con người

ChatGPT không hoàn hảo. Có một số trường hợp, nó đưa ra câu trả lời không liên quan hoặc sai lệch. Như CEO của OpenAI đã nêu: “ChatGPT đôi khi viết những câu trả lời nghe có vẻ hợp lý nhưng không chính xác hoặc vô nghĩa”.

Vươn tầm Nhân dân

Tròn 92 mùa Xuân trước, Đảng của Dân tộc Việt Nam ra đời. Gần 78 năm lãnh đạo, cầm quyền, Đảng Cộng sản Việt Nam là đứa “con nòi, xuất thân từ giai cấp lao động, vừa là người lãnh đạo, vừa là người đày tớ thật trung thành của Nhân dân".

ChatGPT hay là công nghệ AI nổi bật trong năm

ChatGPT có nhiều điểm hấp dẫn. Đây là một ứng dụng trí tuệ nhân tạo, được công ty OpenAI Inc (San Francisco) phát triển.

Tầm nhìn 2045 và vai trò lãnh đạo, cầm quyền của Đảng

Gắn kết chặt chẽ với lợi ích của nhân dân, của dân tộc chính là điều kiện then chốt để Đảng giữ vững bản chất đã được xác quyết từ ngày thành lập.

Chính sách sand-box để tạo động lực cho cán bộ

Để đưa con thuyền kinh tế vượt qua những khó khăn và thách thức gay gắt đang chờ ở phía trước, cần có cơ chế sand-box để tạo động lực và bảo vệ khu vực công.

"Việc cần làm ngay" trong lựa chọn cán bộ cấp cơ sở

Xem xét, đánh giá cán bộ ngay từ cơ sở thông qua việc lấy phiếu tín nhiệm theo định kỳ cần phải được xem là việc “cần làm ngay”.

Vài điều suy nghĩ về Tết cổ truyền dân tộc

Chúng ta đã ăn xong cái Tết kéo dài nhiều ngày, nhưng tôi vẫn muốn nói lại một số điều đang níu kéo, cản trở các bà, các mẹ của chúng ta trong dịp Tết.

Nhà trí thức có nên giàu không?

Đầu Xuân mới, xin bàn về một chủ đề tương đối nhạy cảm nhưng lại hết sức thực tế: Nhà trí thức có nên giàu không?

"Từ chức 20" nhìn từ "Khoán 10"

Xin gọi năm 2022 vừa kết thúc là năm ‘Từ chức 20’ từ Kết luận số 20-TB/TW ngày 8.9.2022 của Bộ Chính trị.

Quốc phục nam của người Việt

Thời gian trước đây, cộng đồng mạng nói nhiều đến bộ quần áo của một vị đại sứ nọ mặc trong buổi lễ trình Quốc thư. Người bảo chẳng giống ai, người thì bảo như vậy cho khỏi “đụng hàng”.

Vượt nguy, tận cơ

Đáng nói hơn con số là thông điệp: Trong một thế giới nhiều bất trắc, đổi thay, đầy gam màu sáng tối rất cần “vượt nguy, tận cơ”, “tư duy lại, thiết kế lại, xây dựng lại”, và càng cần “hành động quyết liệt, khôn khéo, linh hoạt”.

“Giá như chúng ta quyết liệt hơn”

Một năm đã qua với những niềm vui, nỗi buồn pha lẫn sự trăn trở. Giá như chúng ta có cách điều hành quyết liệt, khôn khéo hơn nữa thì kết quả sẽ còn tích cực hơn.

Thách thức và triển vọng kinh tế năm 2023

Thế giới đang thay đổi rất nhanh cả về địa chính trị và cách mạng công nghệ, mở ra thời cơ mới rất lớn cho Việt Nam nếu biết tận dụng.

‘Chính phủ Việt Nam đã có những kết quả kinh tế xuất sắc’

Việt Nam duy trì vị trí dẫn đầu là nước xuất khẩu hàng hóa lớn nhất trong số các nước ASEAN vào thị trường EU.

Chào năm mới 2023: Từ khát vọng đến hành động

Bước vào năm 2023, Việt Nam ghi nhận một kỷ lục mới trong suốt hàng ngàn năm xây dựng và bảo vệ đất nước: dân số chính thức đạt 100 triệu người, trở thành quốc gia đông dân số thứ 15 trên thế giới.