Sân bay dã chiến Lũng Cò: Bài học về tinh thần đoàn kết, hợp tác quốc tế để giải quyết các vấn đề thời cuộc

Khoảng giữa tháng 7/1945, chiếc máy bay L-5 đầu tiên, chở theo hai sĩ quan tăng cường cho phái đoàn liên hữu, cùng một số thuốc men, thực phẩm và thư từ đã hạ cánh an toàn xuống sân bay Lũng Cò, mở ra một giai đoạn lịch sử mới.

Lịch sử ngành Hàng không Việt Nam đã ghi nhận sân bay quốc tế đầu tiên trong thời kỳ cách mạng của Việt Nam là sân bay Lũng Cò, thuộc thành phố Tuyên Quang, cách Tân Trào khoảng 8 km. Sân bay này được sử dụng từ tháng 6 tới tháng 8/1945. 

Sau này khi sân bay Lũng Cò đã hoàn thành sứ mệnh lịch sử của mình và không còn được sử dụng nữa, nhân dân nơi đây đã cải tạo để sân bay lại trở thành những cánh đồng trồng trọt. Ngày nay, sân bay Lũng Cò được phục dựng lại tại một địa điểm nằm trong quần thể khu Di tích lịch sử Công an Nhân dân.

{keywords}
Ngày nay, sân bay Lũng Cò được phục dựng lại tại một địa điểm nằm trong quần thể khu Di tích lịch sử Công an Nhân dân

Chia sẻ về sân bay đầu tiên của Cách mạng Việt Nam, ông Lê Giản - nguyên Giám đốc Công an Vụ, Việt Nam Dân chủ Cộng hòa chia sẻ, từ tháng 7/1945, Việt Nam đã có một sân bay đích thực, do ta tự lực thiết kế, xây dựng và điều hành để đảm bảo nhu cầu của tình hình lúc đó.

Ai quan tâm nghiên cứu lịch sử cận đại Việt Nam đều biết rằng, đầu năm 1945, máy bay của Trung úy Sao (phi công của lực lượng không quân Mỹ) bị lực lượng phòng không của Nhật bắn rơi và đã nhảy dù xuống địa phận tỉnh Cao Bằng. Trung úy Sao được du kích ta cứu thoát và đưa.

Viên trung úy xin sớm được đưa về căn cứ của quân đội Mỹ ở bên kia biên giới Việt - Trung. Sau khi được trao trả lành lặn cho phía Mỹ tại Côn Minh (Trung Quốc). 

Sau đó không lâu, qua cơ sở của ta ở Trùng Khánh, lãnh tụ Hồ Chí Minh gặp Tư lệnh quân đội Mỹ tại khu vực và P. Tan (người của GBT - một tổ chức của Công ty Dầu lửa Anh Caltexaco, hoạt động ở Đông Dương).

Trong  cuộc gặp này, hai bên đã đi đến một mật ước: “Phía Việt Nam sẽ tăng cường lực lượng du kích, phát triển căn cứ ở khắp các vùng trong lòng địch. Phía Mỹ lãnh trách nhiệm đưa các phái đoàn quân sự sang giúp huấn luyện, đồng thời giúp trang bị vũ khí, điện đài và các thứ quân trang, quân dụng khác”.

Đầu tháng 6/1945, Bác Hồ chỉ đạo hai đồng chí Đàm Quang Trung và Lê Giản đi khảo sát thực địa, lựa chọn địa điểm thuận lợi và an toàn nhất cho việc xây dựng sân bay quốc tế, nhằm nối liền căn cứ Tân Trào với lực lượng Đồng minh trên toàn thế giới.

Sau một thời gian khảo sát thực địa, nhóm khảo sát quyết định chọn một bãi bằng ở Lũng Cò, thuộc thôn Cò, xã Thanh La (nay là thôn Đồng Đon, xã Minh Thanh, huyện Sơn Dương, Tuyên Quang) để làm nơi xây dựng sân bay.

Điều thuận lợi nhất là ở đó có sẵn dải đất rộng khoảng 4 ha, lại nằm trong thung lũng, xung quanh có các ngọn núi và những quả đồi thấp bao bọc, bảo đảm cho các chuyến bay lên, xuống thuận tiện. Nơi đó cũng sát bìa rừng rậm, khi máy bay hạ cánh, ngay lập tức sẽ được ngụy trang bằng tán lá cây rừng.

Đặc biệt, Lũng Cò gần căn cứ Tân Trào, rất dễ dàng đi lại và vận chuyển hàng hóa.

Khi được lãnh tụ Hồ Chí Minh nhất trí về phương án xây dựng sân bay ở Lũng Cò và qua liên lạc bằng điện đài với quân Đồng minh ở Côn Minh (Vân Nam, Trung Quốc), ngày 16-7-1945, một tổ công tác đặc biệt mang biệt danh “Con nai”, gồm năm người, do thiếu tá Tô-mát chỉ huy, đã nhảy dù xuống Tân Trào, với nhiệm vụ huấn luyện cho ta về chiến thuật quân sự và cách sử dụng một số loại vũ khí.

Sự xuất hiện của tổ công tác đặc biệt này, cùng những người lính Mỹ khác cũng có mặt ở Tân Trào ngay từ trước cuộc Tổng khởi nghĩa giành chính quyền, đã đánh dấu một bước đi quan trọng trong hợp tác Việt - Mỹ lúc bấy giờ, đồng thời đặt ra các yêu cầu cấp thiết trong việc hoàn thiện sân bay với thời gian ngắn nhất. Kế hoạch xây dựng được triển khai nhanh chóng, nhưng trên nguyên tắc bảo đảm bí mật.

Bắt tay vào công việc, những đồng chí được giao nhiệm vụ đã huy động hơn 200 người dân các xã Thanh La, Trung Yên, Tân Trào, Tú Trạc và một đơn vị quân giải phóng tham gia xây dựng sân bay.

Lúc đầu, dự định phải mất một tuần thì công việc mới hoàn tất, nhưng những người tham gia đã làm việc với tinh thần năng nổ và nhiệt huyết cách mạng, tích cực làm cả ngày lẫn đêm, do đó, chỉ sau 2 ngày, một sân bay dã chiến với đường băng dài 400m và rộng 20m được hình thành, trải dài theo hướng nam - bắc, bảo đảm cho loại máy bay L5 của Mỹ có thể cất, hạ cánh an toàn.

Đầu hướng nam của sân bay (có điểm tiếp giáp với suối Lê, thuận tiện cho việc chỉ dẫn máy bay mỗi khi hạ cánh) là điểm chốt cho các máy bay bắt đầu hạ cánh. Phía bắc sân bay có độ dốc thoai thoải, giáp với rừng già nguyên sinh, cây cối rậm rạp, rất lý tưởng cho việc cất giấu máy bay dưới tán lá rừng.

Do sân bay nằm dưới thung lũng, xung quanh có nhiều đồi núi che khuất, lại thường có mây mù nên cũng hạn chế tầm nhìn, đặc biệt là lúc này quân Nhật vẫn đang quản lý vùng trời Bắc Việt Nam, vì vậy, để bảo đảm bí mật, các chuyến bay thường diễn ra vào ban đêm, và để báo hiệu cho máy bay mỗi lần hạ cánh, các cán bộ ở đây đã cắm những lá cờ trắng ở hai bên làm hoa tiêu, còn trên các ngọn núi quanh sân bay, những người làm chỉ dẫn phải đốt những đống lửa to để báo hiệu.

Ngay ngày hôm sau, anh Trung huy động hàng trăm bộ đội và dân công, thanh niên nam nữ trong vùng đến thung lũng Lũng Cò phát quang, sau đó dùng các công cụ thô sơ san bằng, nện đập theo hình một đường băng đất nện. Chỉ khoảng 3-4 ngày (vào khoảng cuối tháng 7/1945), công việc làm sân bay dã chiến ở thung lũng Lũng Cò đã xong, với đường cất hạ cánh dài hơn 400m, rộng 20m.

Chúng tôi thông báo cho phía Mỹ biết và quyết định làm lễ khánh thành sân bay đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa bằng một cuộc mít tinh đón chuyến bay đầu tiên. Lúc 11 giờ trưa, chiếc máy bay L-5 đầu tiên, chở theo hai sĩ quan tăng cường cho phái đoàn liên hữu, cùng một số thuốc men, thực phẩm và thư từ đã hạ cánh an toàn xuống sân bay Lũng Cò, mở ra một giai đoạn lịch sử mới.

Nhắc lại câu chuyện này để ghi nhớ bài học về tinh thần đoàn kết, hợp tác quốc tế để giải quyết các vấn đề thời cuộc vẫn còn nguyên giá trị, đặc biệt là trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay.

Không thể phủ nhận, sân bay dã chiến Lũng Cò hồi đó đã góp phần mở cửa thông thương với đồng minh, góp phần bổ sung trang thiết bị, tăng cường sức mạnh cho quân đội đánh thắng phát xít. Sau chuyến bay đầu tiên, còn một số chuyến bay của quân Mỹ và đồng minh qua lại, tất cả đều cất hạ cánh an toàn, cho đến khi phát xít Nhật phải tuyên bố đầu hàng vô điều kiện.

Vũ Phong

Ảnh: Thảo Hiền

tin nổi bật

Chương trình hành động bảo tồn văn hóa truyền thống phục vụ đồng bào dân tộc thiểu số

Ngày 2/8, Bộ VHTTDL ra quyết định việc ban hành Chương trình hành động trong lĩnh vực văn hóa, gia đình, thể thao và du lịch nhằm thực hiện Nghị quyết Chính phủ ban hành về Chiến lược công tác dân tộc, giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn đến 2045.

Mô hình toàn diện xây dựng cộng đồng an toàn: Nâng cao khả năng chống chịu thiên tai

Mô hình nhằm nâng cao khả năng chống chịu thiên tai thông qua củng cố các cơ cấu quản lý và giảm thiểu rủi ro thiên tai; nâng cao năng lực, tối ưu hóa các nguồn lực về chuẩn bị và ứng phó ở cấp cộng đồng.

Nguồn lực đầu tư cho tu bổ, giữ̃ gìn di sản văn hóa còn hạn chế

Đó là nhận định của Bộ trưởng Bộ VHTTDL Nguyễn Văn Hùng trong phiên trả lời chất vấn chiều 10/8 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Không lạm dụng vàng mã trong dịp Lễ Vu lan báo hiếu

Ban Tôn giáo thành phố Hà Nội vừa ban hành Văn bản số 286/BTG-NV2 về việc tổ chức hoạt động trong dịp lễ Vu lan PL.2566-DL.2022.

Ngày Tôn vinh tiếng Việt trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài

Ngày 3/8, Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh ký Quyết định số 930/QĐ-TTg ngày 3/8/2022 phê duyệt Đề án 'Ngày Tôn vinh tiếng Việt trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài giai đoạn 2023 - 2030.

Phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Thổ phục vụ phát triển kinh tế - xã hội

Hội thảo khoa học Quốc tế 'Phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Thổ phục vụ phát triển kinh tế - xã hội tại các huyện miền Tây Nghệ An' do UBND tỉnh Nghệ An phối hợp với Viện Friedrich Naumann (FNF) của Đức tại Việt Nam tổ chức vừa diễn ra ngày 1- 2/8.

Thêm chế tài xử lý vi phạm pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo

Dự thảo Nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo đang được Bộ Nội vụ xây dựng.

Xây dựng, bảo vệ tổ quốc trong tình hình mới: Quân đội tinh, gọn, mạnh, tiến lên hiện đại

Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng khẳng định: “Xây dựng Quân đội nhân dân, Công an nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, một số quân chủng, binh chủng, lực lượng tiến thẳng lên hiện đại.

Việt Nam và các nước ASEAN: “Đoàn kết vì một nền an ninh hài hòa”

Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng các nước ASEAN (ADMM) lần thứ 16 đã thông qua Tuyên bố chung của ADMM-16 về “Đoàn kết vì một nền an ninh hài hòa”.

Vi phạm hành chính trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo bị phạt tới 60 triệu đồng

Bộ Nội vụ đang lấy ý kiến góp ý của nhân dân với dự thảo Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo. Mức phạt tiền tối đa đối với một hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực này từ 30-60 triệu đồng.

Tăng cường hiệu quả thi hành Luật Tín ngưỡng, tôn giáo

Thanh Hóa kiến nghị cơ quan quản lý nhà nước về tôn giáo, tín ngưỡng cấp Trung ương có văn bản hướng dẫn cụ thể.

Luật Di sản văn hóa cần sửa đổi để bắt kịp thực tiễn

Sau 21 năm Luật Di sản văn hóa được ban hành và 13 năm sửa đổi, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật này đã dần bộc lộ một số hạn chế, bất cập và cần phải sửa đổi cho kịp thực tiễn.

Cuộc đại khẩn hoang dưới sự chỉ huy của Doanh điền sứ Nguyễn Công Trứ

Dưới sự tổ chức và chỉ huy của Doanh điền sứ Nguyễn Công Trứ, cuộc khẩn hoang quy mô lớn ở bãi Tiền Châu được tiến hành, đánh dấu bước phát triển nhảy vọt trong lịch sử khai hoang ở Việt Nam.

Tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình của LHQ góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế

Năm 2021 đánh dấu nhiều kết quả nổi bật của Việt Nam khi tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc, đồng thời Việt Nam cũng chính thức kết thúc nhiệm kỳ Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an LHQ vào ngày 31/12.

Xây dựng quân đội “tinh, gọn, mạnh, tiến lên hiện đại”

Xây dựng Quân đội tinh, gọn, mạnh, tạo tiền đề vững chắc để năm 2030 xây dựng Quân đội hiện đại là chủ trương lớn, được tính toán cẩn trọng, có tính khả thi cao ở thời điểm công cuộc đổi mới đã đạt được những thành tựu lớn.